15.12.2015

Վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերություն

Դասի հղումը 









  1. Քարտեզի վրա նշել նավթ, գազ և ածուխ արդյունահանող առաջատար երկրները: 
  2. Ի՞նչ դեր ունի վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերությունը տնտեսության զարգացման գործում:
  3. Որո՞նք են վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերության զարգացման նախադրյալները: 

13.12.2015

Ադրբեջան

Դասի հղումը 

  1. Բնութագրեք Ադրբեջանի աշխարհագրական դիրքը:
  2. Ի՞նչ դեր ունի Ադրբեջանը հվ-արմ Ասիայում:
  3. Որո՞նք են Ադրբեջանի զարգացման նախադրյալները:

08.12.2015

Արդյունաբերություն

Դասի հղումը 












  1. Որո՞նք են արդյունաբերության հին և նոր ճյուղերը:
  2. Նշեք արդյունաբերության այն ճյուղերը, որոնք դուք առաջնային եք համարում:
  3. Որո՞նք են արդյունաբերության զարգացման նախադրյալները:


01.12.2015

Վրաստան

Դասի հղումը






  1. Բնութագրեք Վրաստանի աշխարհագրական դիրքը:
  2. Ի՞նչ դեր ունի Վրաստանը հվ-արմ Ասիայում:
  3. Որո՞նք են Վաստանի զարգացման նախադրյալները:
  4. Գնահատեք հայ-վրացական հարաբերությունները, ի՞նչ ազդեցություն կարող են ունենալ ՀՀ-ի համար, ի՞նչ ուղղությամբ պետք է զարգանան այդ հարաբերությունները:

Ազգային տնտեսություն

Դասի հղումը 






  1. Որո՞նք են տնտեսության զարգացման նախադրյալները
  2. Նշեք 5 երկիր որտեղ տնտեսության առաջատար ճյուղը
    ա) գյուղատնտեսությունն է
    բ) արդյունաբերությունն է
    գ) սպասարկման ոլորտն է
  3. Ի՞նչ ազդեցություն  ունի բնակչության սեռատարիքային կազմը տնտեսության զարգացման վրա: 
  4. Ի՞նչ ազդեցություն ունի երկրի աշխարհագրական դիրքը երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:
  5. Ի՞նչ ազդեցություն ունեն երկրի բնական պայմաններն ու ռեսուրսները երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:
  6. Ի՞նչ ազդեցություն ունի հարևան երկրների ազդեցությունը երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:

22.11.2015

Իրանի Իսլամական Հանրապետություն













  1. Քարտեզի վրա նշել Իրանի հարևան պետությունները և ափերը ողողող ջրային ավազանները:
  2. Բնութագրեք Իրանյի աշխարհագրական դիրքը:
  3. Ի՞նչ դեր ունի Իրանը հվ-արմ Ասիայում:
  4. Որո՞նք են Իրանի զարգացման նախադրյալները:

17.11.2015

Աշխարհի պետությունների խմբավորումը

Դասի հղումը








  1. Նշել տարածքով ամենախոշոր 15 երկրները
  2. Նշել բնակչության թվով խոշոր 15 երկրները: Առանձնացնել այն երկրները, որոնք և տարածքով են խոշոր և բնակչությամբ:
  3. Նշեք 5 սահմանադրական և 5 բացարձակ միապետություններ
  4. Նշեք 5 երկիր, որոնց աշխարհագրական դիրքը բարենպաստ է, նշեք 5 երկիր, որոնց աշխարհագրական դիրքը անբարենպաստ է: 

16.11.2015

Թուրքիա

Դասի հղումը

Այլ հղումներ 1 2 3










  1. Քարտեզի վրա նշել Թուրքիայի հարևան պետությունները և ափերը ողողող ջրային ավազանները:
  2. Բնութագրեք Թուրքիայի աշխարհագրական դիրքը:
  3. Ի՞նչ դեր ունի Թուրքիան հվ-արմ Ասիայում:
  4. Որո՞նք են Թուրքիայի զարգացման նախադրյալները:







10.11.2015

Աշխարհի բնակչության ռասսայական, կրոնական և ազգային կազմը

 Դասի հղումը 














1.Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել ռասսաների տեղաբախման հիմնական շրջանները:
2. Գրել հետևյալ երկրներում գերիշխող դավանանքը՝ նշելով նաև համաշխարհային կրոնի ուղղությունը. Արգենտինա, Իսրայել, Ճապոնիա, Չինաստան, Ռուսաստան, Ֆրանսիա, Կանադա, ԱՄՆ, Իրան, Սաուդյան Արաբիա, Ալժիր, Նիգեր, Վիետնամ, Նիդերլանդներ, Կազախստան, Ուկրաինա, Թուրքիա, Ուրուգվայ, Վրաստան, Բրազիլիա, Ավստրալիա, Մոնղոլիա, Հունաստան, Լեհանստան, Հս. Կորեա, Հայսատան:
3. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել 5 բազմազգ (պոլիեթնիկ) և 5 միազգ  (մոնոէթնիկ) երկիր:

08.11.2015

Հարավ-արևմտյան Ասիա

 Դասի հղումը

Այլ հղումներ 1 2











  1. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել հարավ-արևմտյան Ասիայի երկրները և այդ երկրների ափերը ողողող ջրային ավազանները:
  2. Ինչպիսին է Հարավ-արևմտյան Ասիայի աշխարհագրական դիրքը
  3. Որոնք են հարավ-արևմտյան Ասիայի տնտեսական զարգացման խոչընդոտներն ու խթանիչները
  4. Ինչով է պայմանավորված հարավ-արևմտյան Ասիայի մի շարք երկրներում տղամարդկանց մեծ թիվը
  5. Ինչ դեր ունի հարավ-արևմտյան Ասիան ամողջ աշխարհում

02.11.2015

Ռուսաստանի տնտեսությունը

Դասի հղումը













  1. Որոնք են Ռուսատանի տնտեսական զարգացման նախադրյալները
  2. Որոնք են Ռուսաստանի տնտեսության առաջատար ճյուղերը
  3. Ի՞նչ դեր ունի Ռուսաստանտ ժամանակակից աշխարհում

Ռուսատանի բնակչությունը




Դասի հղումը




Ինչով է բացատրվում Ռուսաստանի բազմազգ լինելը
Ինչպես են ատաջացել Ռուսաստանի խոշոր ագլոմերացիաները
Ինչով է բացատրվում Ռուսաստանի բնակչության անհամաչափ բաշխումը

14.10.2015

Բնակչության վերարտադրությունը

  1. Բնակչության վերարտադրության վրա որ գործոններն են ազդում և ինչպես:
  2. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշեք 15 երկիր, որտեղ բնակչության վերարտադրության առաջին տիպն է
  3. Ուրվագծային քարտեզի վրանշեք 15 երկիր, որտեղ բնակչության վերարտադրության երկրորդ տիպն է
  4. Նշած երկրները առանձնացրեք ըստ վերարտադրության առաջին և երկրորդ տիպի
    Ֆրանսիա, Նիգերիա, Սաուդյան Արաբիա, Պորտուգալիա, Ռուսաստան, Արգենտինա, Սիրիա, Կանադա, Ճապոնիա, Պակիստան, Հնդկաստան, Բելգիա, Գերմանիա, Իտալիա, Չինաստան, Ալժիր, Հայաստան, Ուկրաինա, Իսպանիա, Քենիա, Կամերուն, Մալթա, Ինդոնեզիա, Ավստրալիա, Չադ, Նոր Զելանդիա, Հունաստան, Եմեն 


07.10.2015

Ռուսաստան: Աշխարհագրական դիրքը, բնական պայմանները

Դասի հղումը
Այլ հղումներ 1 2 3









  1. Ի՞նչ դեր ունեն Ռուսաստանի բնական պայմաններն ու բնական ռեսուրսները երկրի զարգացման հարցում
  2. Ուրվագծայի քարտեզի վրա նշել Ռուսաստանի հարևան պետությունները, ափերը ողողողջրային ավազանները:

Իտալիա


 Այլ հղումներ 1 2 3 4











  1. Նշել Իտալիայի աշխարհագրական դիրքի առավելություններն ու թերությունները:
  2. Նշել Իտալիայի բնական պայմանների առավելություններն ու թերությունները:
  3. Ի՞նչ դեր ունի Իտալիան ժամանակակից աշխարհում:
  4. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել Իտալիայի հարևան պետությունները, ափերը ողողող ջրային ավազանները, արդյունաբերական խոշոր կենտրոնները:



Աշխարհի բնակչության թիվն ու շարժը

Դասի հղումը
Այլ հղումներ 1 2
Բնակչության թվաքանակի հաշվիչ










  1. Որո՞նք են աշխարհի բնակչության կտրուկ աճի պատճառները: 
  2. Ինչու ՞ է անհրաժեշտ իմանալ բնակչության մասին տվյալները:   
  3. Ինչու ՞ է զարգացած երկրներում բնակչության աճը ավել քիչ, քան ոչ զարգացած երկրներում, չնայած այն հանգամանքին, որ զարգացած երկրներում կյանքի պայմաններն ավելի լավ են:

04.10.2015

Գերմանիա

Դասի հղումը
Այլ հղումներ 1 2 3
  1. Նշել Գերմանիայի աշխարհագրական դիրքի առավելություններն ու թերությունները:
  2. Նշել Գերմանիայի տնտեսության զարգացման նախադրյալները:
  3. Ի՞նչ դեր ունի Գերմանիան ժամանակակից աշխարհում:
  4. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել Գերմանիայի հարևան պետությունները, ափերը ողողող ջրային ավազանները:

16.09.2015

Լրացուցիչ նախագծեր

Աշխարհագրության
 7-րդ դասարանում իրականացվող նախագծերը

Աշխարհագրության 7-րդ դասարանի դասընթացը բաղկազած է հետևյալ նախագծերից:
1.     Մարդոլորտ և աշխարհի քաղաքական քարտեզ
2.     Աշխարհի բնակչություն
3.     Բնական ռեսուրսներ
4.     Համաշխարհային տնտեսություն
5.     Արդյունաբերություն
6.     Գյուղատնտեսություն
Սովորողը ստանում է դրական թվանշան, եթե կիսամյակի ընթացքում կատարում է նախատեսված բոլոր նախագծերը, որոնք ներկայացվում են սովորողների բլոգներում:
Յուրաքնաչյուր նախագիծ ունի իր կոնկրետ նպատակները և վերջնական արդյուքնում սովորողներին տալիս է տեսական և գործնական գիտելիքներ: Յուրաքանչյուր նախագիծ կազմված է տեսական ու գործնական մասերից և ունի իր կատարման հստակ ժամանակցույցը:
«Մարդոլորտ և աշխարհի քաղաքական քարտեզ» նախագծի նպատակն է սովորողներին ծանոթացների մարդոլորտին՝ մանրամասներով նրա դերը աշխարհագրական թաղաթնում, վեր հանելով կապը այլ ոլորտների հետ: Սովորողների ծանոթացնել հասարակական կյանքի ոլորտներին ու դրա տարածքային կառուցվածքին:
Ծանոթանալ աշխարհի քաղաքական քարտեզին, դրա ձևավորման պատմությանը, ժամանակակից միտումներին: Կարողանալ պետությունների միջև անց կացնել քանակական ու որակական համեմատություններ:


Բնակական ռեսուրսներ
1.     Յուրաքնաչուր սովորող ստեղծում է փոքրիկ քարտեզ որի վրա առանձնացնում է, որևէ ռեսուրսով հարուստ պետությունները:
2.     Յուրաքանչյուր սովորող իր ընտրած երկրի օրինակով փորձում է հաշվել հիմնական ռեսուրսների ապահովվածությունը:
3.     Ինչ կլինի աշխարհում, երբ 50 հետո սպառվեն աշխարհում եղած մի շարք ռեսուրսներ:

Նախագծի բովանդակությունը
1.     Ի՞նչ դեր ունի մարդոլորտը Երկիր մոլորակի կյանքում :
2.     Ինչպե՞ս է մարդոլորտը ազդում աշխարհագրական թաղանթի ոլորտների վրա (յուրաքանչյուր ոլորտի վրա նշել և՛ բացասական, և՛ դրական ազդեցություն):
3.     Նշեք 5 իրադարձություն, որոնք ձեր կարծիքով ամենաշատն են ազդել ներկայիս աշխարհի քարտեզի ձևավորման վրա:
4.     Ձեր ցանկությամբ ընտրեք երկու պետություն և համեմատեք այդ պետությունների քանակական ու որակական ցուցանիշները:
5.     Համեմատել պետությունների կառավարման երկու հիմնական տիպերը նշելով դրանց առավելություններն ու թերությունները, բերելով օրինակներ

Տնային աշխատանք ընտրողների համար-Համեմատել պառլամենտական ու նախագահական հանրապետությունները նշելով դրանց առավելություններն ու թերությունները, բերելով օրինակներ

Նախագիծը նախատեսվում է իրականացնել 8 դասաժամում, որից 6-ը՝ տեսական մաս, 2-ը՝ գործնական: Տնային աառաջադրանք ընտրած սովորողները ստանում են լրացուցիչ առաջադրանքեր:
«Աշխարհի բնակչության» նախագծի նպատակն է սովորողների ծանոթացնել աշխահի բնակչությանը, նրա փոփոխության դինամիկային, տեղաբաշխման առանձնահատկություններին և կառուցվածքին:
Նախագծի բովանդակությունը
1.     Ներակայացնել այն գործոնները, որոնք նպաստում են ժողովորդագրական պայթյունին, յուրաքնչյուր գործոնի դերը ներկայացնել առանձին երկրների կամ տարաշարժջանների օրինակաով:
2.     Յուրաքանչյուրը սովորող մեկ երկրի օրինակով ներկայցնում է տվյալ երկրում բնակչության բաշխման առանձնահատկությունները
3.     Համր քարտեզի վրա սովորողները իրենց ընտարած պայմանական նշաններով ներկայցնում են աշխարհի բնակչության կազը (սեռատարիքային, կրոնական, լեզվական, ռասսայական)
Տնային աշխատանք ընտրողների համար-ուսումնասիրել Մալթուսի և ոսկե միլլիարդ տեսություննները, ներկայացնել սեփական տեսակետը այս տեսությունների վերաբերյալ:
«Բնական ռեսուրսներ» նախգծի նպատակն է սովորողներին ծանոթացնել տարատեսակ բնական ռեսուրսների հետ: Բացահատել աշխարհում դրան բաշխումն ու դրանց դերը մարդու կյանքում:


«Համաշխարհային տնտեսություն» նախագծի նպատակն է սովորողների ներկայացնել համաշխարհային տնտեության տարածքային կառուցվածքը: Բացահայտել տնտեսության վրա ազդող բնական ու հասարակական գործոնների ազդեցությունը: Ծանոթանալ տնտեսական մասանագիտակցման էությանը:

Համաշխարհային տնտեսություն
Յուրաքնյուր սովորող մեկ երկրի օրինակով բացահայտում է տնտեսության վրա ազդող բնական և հասարակական գործոնները
Բնական գործոններ
1.     Աշխարհագրական դիրք
2.     Ռելիեֆ և բնական պայմաններ
3.     Բնական ռեսուրսներ
Հասարակական գործոններ
1.     Բնակչության թիվ
2.     Բնակչության կազմ
3.     Հարևան պետություններ

Համաշխարհային արդյուանբերություն
«Համաշխարհային արդյունաբերություն» նախագծի նպատակն է սովորողների ներկայացնել համաշխարհային տնտեության տարածքային կառուցվածքը: Բացահայտել արդյուանբերության վրա ազդող բնական ու հասարակական գործոնների ազդեցությունը: Ծանոթանալ տնտեսական մասանագիտակցման էությանը:

Համաշխարհային արդյունաբերություն
Յուրաքնյուր սովորող մեկ երկրի օրինակով բացահայտում է արդյունաբերության  վրա ազդող բնական և հասարակական գործոնները
Բնական գործոններ
1.     Աշխարհագրական դիրք
2.     Ռելիեֆ և բնական պայմաններ
3.     Բնական ռեսուրսներ
            Հասարակական գործոններ
1.     Բնակչության թիվ
2.     Բնակչության կազմ
3.     Հարևան պետություններ

Համաշխարհային գյուղատնտեսություն
«Համաշխարհային գյուղատնտեսություն » նախագծի նպատակն է սովորողների ներկայացնել համաշխարհային տնտեության տարածքային կառուցվածքը: Բացահայտել գյուղատնտեսության վրա ազդող բնական ու հասարակական գործոնների ազդեցությունը: Ծանոթանալ տնտեսական մասանագիտակցման էությանը:


Համաշխարհային գյուղատնտեսություն
Յուրաքնյուր սովորող մեկ երկրի օրինակով բացահայտում է գյուղատնտեսության  վրա ազդող բնական և հասարակական գործոնները
Բնական գործոններ
4.     Աշխարհագրական դիրք
5.     Ռելիեֆ և բնական պայմաններ
6.     Բնական ռեսուրսներ
            Հասարակական գործոններ
4.     Բնակչության թիվ
5.     Բնակչության կազմ
6.     Հարևան պետություններ


15.06.2015

Բնական ռեսուրսների տեղաբաշխումը


Ուրվագծային քարտզի վրա պատկերել վառելիքյին ռեսուրսմերով հարուստ երկրները:
Աշխարհի նավթի պաշարները
Ածխի հանույթը
Գազի հանույթը




27.05.2015

Աշխարհագրություն 8

Աշխարհագրություն 8-րդ դաս
 Դասագիրք







Եվրոպա
1.      Հյուսիսային ԵվրոպաՄեծ Բրիտանիա
2.      Արևմտյան Եվրոպա: Ֆրանսիա: Գերմանիա



Ասիա
1.     Թուրքիա
2.    Իրան
3.    Վրաստան
4.    Ադրբեջան

3-րդ շրջան
      1.      Չինաստան

Նոր Աշխարհի երկրներ 
1.      Կանադա
2.      Բրազիլիա 
3.      ԱՄՆ
4.      Ավստրալիա

1.      ՀԱՀ



Էկոլոգիա 11

  1. Մարդու առողջության էկոլոգիական ասպեկտները
  2. Միջավայրի քիմիական աղտոտումը
  3. Միջավայրի կենսաբանական աղտոտումը
  4. Միջավայրի ֆիզիկական աղտոտումը
  5. Սննդամթերքի աղտոտումը 
  6. Բնական ռեսուրսներ 
  7. Բնական ռեսուրսների և բնական պայմանների գնահատումը
  8. Ռացիոնալ բնօգտագործման սկզբունքները
  9. Հսկողություն շրջակա միջավայրի վրա: Մոնիթորինգ 
  10. Բնական միջավայրի որակը 
  11. Բնական միջավայրի որակի ստանդարտները 
  12. Բնական միջավայրի մարդածին աղտոտումը: Աղտոտման տեսակները
  13. Նոր համաշխարհային բնապահպանական ռազմավարությունը
  14. Կայուն զարգացում
  15. Միջազգային համագործակցությունը
    Նախագիծ-
    Վերահսկենք մեր շրջակա միջավայրը
  16. Էկոհամակարգերի կառուցվածքը
  17. Նյութի և էներգիայի հոսքը էկոհամակարգերում
  18. Էներգայի կորուստները սննդային շղթայում
  19. Նյութերի շրջանառությունը էկոհամակարգերում: Ազոտի շրջանառությունը
  20. Ածխածնի և ծծմբի շրջանառությունը էկոհամակարգերում
  21. Ֆոսֆորի շրջանառությունը
  22. Ագրոէկոհամակարգեր
    Նախագիծ-
    Էկոհամակարգերի հիմնախնդիրը
  23. Բնական աղետներ: Ջրհեղեղներ, սողանքներ, սելավ
  24. Բնական աղետներ: Կլիմայական աղետներ
  25. Հրաբուխներ և երկրաշարժեր
  26. Տեխնածին աղետներ
  27. Սիներգետիկ գործընթացներ: Ցունամի 
  28. Անցած դարի խոշոր վթարները
    Նախագիծ-
    Բնական Աղետներ
  29. Բնություն-հասարակություն հարաբերությունները Հայասատանում
  30. Բնություն-հասարակություն հարաբերությունները ՀՀ-ում 20-րդ դարում
  31. ՀՀ բնակլիմայական պայմանները
  32. Կլիմայի գլոբալ փոփոխության դրսևորումները ՀՀ-ում
  33. Ընդերքօգտագործման հետևանքները ՀՀ-ում
  34. Մետաղային հանքերի օգտագործման հետևանքները  ՀՀ-ում
  35. Քաջարանի պղնձամոլիբդենային գործարանը
  36. ՀՀ բուսական ռեսուրսները
  37. ՀՀ կենդանական ռեսուրսները
  38. Կենսաբազմազանության հիմնախնդիրը ՀՀ-ում 
  39. ՀՀ անտառները
  40. Անտառօգտագործումը ՀՀ-ում 
  41. ՀՀ արգելոցները
  42. ՀՀ արգելավայրերը
  43. ՀՀ ազգային պարկերը 
  44. Հայաստանի «Կարմիր գիրքը»
    Նախագիծ-
    Բնօգտագործումն ու բնապահպանությունը ՀՀ-ում
  45. ՀՀ հողային ռեսուրսները
  46. Հողօգտագործման հետևանքները ՀՀ-ում
  47. Հողաբարելավումը ՀՀ-ում 
  48. Անապատացումը ՀՀ-ում: Բնական գործոններ
  49. Անապատացումը ՀՀ-ում: Մարդածին գործոններ
  50. ՀՀ ջրային ռեսուրսները
  51. Ջրօգտագործման հետևանքները ՀՀ-ում 
  52. Սևանա լճի հիմնախնդիրը
  53. Օդային ավազանի աղտոտվածության հիմնախնդիրը ՀՀ-ում
  54. ՀՀ Բնապահպաանական օրենսդրությունը
    Նախագիծ-
    ՀՀ Էներգետիկան