28.06.2020

Եռօրյա ընտանեկան, արշավախմբային, փառատոնային ճամբար «Արատես» դպրական կենտրոնում

Ժամկետը՝ հունիսի 30-ից մինչև հուլիսի 2-ը
Տրանսպորտը՝
Նպատակը՝ աջակցություն քանդակագործության և շրջակա միջավայրի փառատոնին, ճամփորդության ընթացքում ուսումնահայրենագիտական բաղադրիչների ներառում:
Ճամբարի առօրյա
Մեկնումը՝ ժամը 09:00՝ Մայր դպրոցի բակից
Երևան-Սևան-Մարտունի-Վարդենյաց լեռնանցք-Շատին-Եղեգիս-Արատես երթուղով:
Վերադարձը՝ Արատես-Հերմոն-Եղեգիս-Շատին-Գետափ-Արենի-Զանգակատուն-Սևակավան-Երասխ-Արտաշատ-Երևան երթուղով:
Ճամբարի ընթացքում այցելվող հայրենագիտական վայրեր-Հայրիվանք, Սմբատաբերդ, Արատեսի վանք, Եղեգիսի կիրճ
Ճամբարի գործունեության ուղություններ-երկրագործական, պարտիզապուրակային աշխատանքներ, ծանոթացում մեղվաբուծության կենտրոնի գործունեության հետ, բացօթյա մարմնամարզություն, հայրենագիտական քայլարշավեր, էպոսյան ընթերցումներ, ստուգատեսային աշխատանքների մասնակցություն: 
Ճամբարային ժամանակացույց

    Հունիսի 30
     09:00՝ մեկնում Մայր դպրոցի բակից
    12:00 Կանգառ Սևանի ափին
    13:00-Կանգառ Շատինում, քայլարշավ դեպի Սմբատաբերդ
    18:00 ժամանում Արատես
    20։00-ընթրիկ
    21։00-Էպոսական ընթերցումներ խարույկի շուրջ, թեյըմպություն
    22։00-քուն
    Հուլիսի 1
    9։00-վերկաց, հիգիենայի ժամ
    9։30-առավոտյան նախավարժանք
    10։00 նախաճաշ
    11։00 քայլք Արատեսով, բուսահավաքություն, 
    13։00-հասարակական աշխատանքներ՝ փայտի, խոտի հավաքում, սենյակների մաքնման աշխատանքներ
    14։30-ճաշ
    15։00-փառատոնային աշխատանքներ՝ քանդակագործություն, ընտանեկան կարուձև՝ դիմակների պատրաստում
    17։00- մարզական խաղեր
    19։00-Ուղիղ միացում Արատեսի լանջերից երաժշտական ողջունով Սասնալանջի Թուրկեծակու հանդիսավոր բացմանը
    20։00-ընթրիկ
    21։00-զրույքցեն, քննարկումներ խարույկի շուրջ

    22։00-քուն

    Հուլիսի 2

    9։00-վերկաց, հիգիենայի ժամ
    9։30-առավոտյան նախավարժանք
    10։00 նախաճաշ
    11։00 քայլ գետի երկայնքով
    12։00 փառատոնային աշխատանքներ
    14։00-վերադարձ



    14.06.2020

    Բնագիտության լաբորատորիաների ուսումանսիրություն և վերազինում-նախագիծ


    Նախագծի նպատակը՝ կրթահամալիրի տարածքում գործող բնագիտության լաբորատորիաների տեխնիկական վիճակի ուսումնասիրություն, ըստ առարկայական ծրագրերի պահանջների ու միջավայրի բարելավում, իրականավցող ծրագրեի հիման վրա տեղնիկական վեևազինում,  2020-2021 ուսումնական տարվա մեկնարկի պատրաստություն
    Նախագծի ընթացքը-բնագիտության լաբորատորիաների ղեկավարների հետ իրավիճակի գնահատում, ֆիզիկական միջավայրում դրանց ուսումնասիրություն, առարկայական ծրագրերի ուսումնասիրություն, անհրաժեշտ նյութերի ցուցակագրում:
    Նախագծի նպաըակը՝ կրթահամալիրում բնագիտության լաբորատորիաների վերազինում, 2020-2021 ուսումնական տարվա պատշաճ մեկնարկի ապահովում:

    Նախագծի համակարգողներ՝ Էմանուել Ագջոյան, Վաչագան Ասատրյան

    11.06.2020

    Երբ շնորհակալ ես նկատողության համար

    Շաբաթվա մեկնարկը հաջող չէր: Երկուշաբթի օրը տղաս՝ Յուրին, իրեն բնորոշ աշխուժությամբ վազվզելով տանը սայթաքեց, ընկավ ձեռքի վրա ու փակ կոտրվածք ստացավ: Բարեբախտաբար այդ տհաճ միջադեպն արդեն անցյալում է, իսկ մեզ դեռ երեք շաբաթ սպասվում է մի փոքր փոփոխված առօրյա, Յուրիի գիպսով պատված ձեռքով, կամ ինչպես ինքն է ասում՝ ծանրացած թաթիկով: Շաբաթը նաև աչքի էր ընկնում այն փաստով, որ ուսումնական տարվա հաշվետու նախագծի շրջանակներում ի թիվս այլ դասավանդողների պետք է ներկայանայի նաև ես: Ճիշտն ասած, այս ձևաչափի հանդիպում, նմանատիպ կոնկեքտով այնքան էլ իմ սրտով չէր, քանի որ մի տեսակ դատարանում մեղադրյալ կարագավիճակի տարրեր կան: Ինքս մի քանի անգամ ներկա գտնվել էի նմանատիպ այլ հանդիպումների ու մոտավոր պատկերացում ունեի հանդիպման ձևաչափի մասին: Պատրաստվել էի հանդիպմանը՝ միանշանակ՝ այո, պատրաստ էի ցանկացած հարցի պատասխանեի, իմ կարծիքով՝ այո: Սակայն երբ հնչեց իմ հասցեին նկատողություն, այս դեպքում կարծես թե եղավ անսպասելին, ինքնին հանրային նկատողություն ստանալը հաճելի չի, ու ցանկացած պարագայում ես կտրուկ կարձագանքեի, կներկայացնեի նշվածի մի շարք անհամապատասխանություններ, ասածներս կապացուցեի կոնկրետ փաստերով, սակայն այդ պահին ես ուղղակի լռեցի: Քանի որ ոչ թե ինձ մեղադրում են թերի աշխատանքի /դրա հետ հաստատ բուռն կվիճեի, քանի որ լիքը հակափաստարկ կա/ այլ հնարավորություններից ցածր հանդես գալու համար:
    Իհարկե, յուրաքանչյուրս ունենք մեր հնարավորությունների մասին մեր երևակայած նշաձողը, որը միշտ ավելի բարձր ենք գնահատում, քան ուրիշները, բայց այս դեպքում իրադրությունը ճիշտ հակառակն է: Արդյունքում, երբ քեզ հանրային նկատողություն են անում, դու միշտ էլ դիմացին ներկայացնում ես քո հակափաստարկները, սովորաբար վերջում բաժանվում ես այն կետի վրա, որ յուրաքանչյուրն իր սեփական տեսակետն ունենալու իրավունք ունի:
    Այս դեպքում ինձ ուղղված մեղադրանքին չեմ պատասխանի Ասպետ ռազմամարզական ճամբարի հաջող գործունեությամբ, չեմ ներկայացնի
    հաջողված  նախագծեր, կամ դասերից ոգևորված ծնողների մեջբերումներ, այլ պարզապես կասեմ շնորհակալություն նկատողության համար:
    Iha8k
    Հ.Գ. Երբեք չէի մտածի, որ երբևիցե շնորհակալ կլինեմ նկատողություն համար

    01.06.2020

    2019-2020 ուսումնական տարվա գնահատում

    24.05.2020

    Ճամբարային նախագծեր

    Մայիսի 25-ից Հունիսի 5-ը
    1. Մարդու առողջությունն ու շրջակա միջավայրը
    2. Աշխատանք ֆիզկիկական միջավայրում-աշխատանք սարալանջում, չորեքշաբթի ժամը 10-ից
    3. Բացահայտում ենք աշխարհը
    4. Ինքնակրթություն-քարտեզներիկազմման աշխատանքների ուսումնասիրություն


    Ինքնակրթություն-քարտեզների կազմման աշխատանքների ուսումնասիրություն


    Աշխարհագրոթյուն և էկոլոգիա դասավանդելու ընթացքում միշտ էլ անհրաժեշտ են լինում տարատեսակ քարտեզագրական ծրագրերի իմացություն, որոնք հետագայում կիրառվում են դասապրոցեսի և ուսումնական նախագծերի իրականացման ժամանակ: Սույն ժամանակահատվածում կազմակ երպվելու է մի քանի այդպիսի ծրագրերի ուսումնասիրություն ( 1, 2, 3 ):

    Բացահայտում ենք աշխարհը


    Նախագծի նպատակն է սովորողների հետ աշխարհի մի շարք երևույթների բացահայտուման կազմակերպումը
    Նախագծի ընթացքը-նախորոք հայտարարված թեմայի շրջանակներում սովորողները ծանոթանում են տվյալ թեմային (օրինակ ինչպես են առաջացել մի պետությունների անվանումներ) վերաբերող նախորոք հրապարակված նյութերին (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7), որից հետո առցանց հանդիպման ժամանակ ներկայացնում են իրենց բլոգներում կատարված հրապարակումները;
    Նախագծի արդյունքը-սովորողների կողմից կատարված փոխանցվում են այլ սովորողների՝ աշխարհի պատկերացումները ավելի ընդգրկուն դարձնելով:

    Մարդու առողջությունն ու շրջակա միջավայրը


    Նախագծի նպատակներն են վեր հանել շրջակա միջավայրի և մարդու առողջության միջև գոյություն ունեցող կապը, ամբողջացնել  սվորողների կողմից շրջակա  միջավայրի մասին պատկերացումը այն դիտարկելով նաև մարդու առողջության պահպանման տեսանկյունից:
    Նախագծի ընթացքը-սովորողները ուսումասիրում են տարբեր միջավայրերում, կամ երկրի տարբեր տարածքում հիմնական տարածում ունեցող հիվանդությունները և փորձում են տվյալ գտնել այդ հիվանությունների ու միջավայրի ազդեցության կապը:
    Արդյունքը-սովորողները ամփոփում են իրենց ուենցած էկոլոգիական գիտելիքները, վեր են հանում շրջակա միջավայրի որակի առաջնահերթությունները:

    10.05.2020

    ՀՀ արտաքին կապերը

    Քարտեզի վրա նշել այն երկրները, որտեղ առկա են Հայաստանի դեսպանատներ։
    Քարտեղի վրա նշել այն երկրները, որոնք դեսպանատներ ունեն Հայաստանում։
    Նշեք այն հիմնակն ապրանքները, որոնք արտահանվում են Հայաստանից, նշեք նաև դեպի ո՞ր երկրներ են արտահանվում։
    Նշեք այն հիմնական ապրանքները, որոնք նեմուծվում են Հայաստան։
    Ներկայացրեք դրանց ծագման երկիրը։

    03.05.2020

    Ինքնակրթության իմ օրինակը


    Ինքնակրթության իմ օրինակը կամ ինքնակրթությունը որպես հեղինակային կրթական ծարագիր իրականացնող ուսուցչի ուղեկից:
    Թագավարակի  համաճարակային տարածմանը զուգահեռ անցումը դեպի  հեռավար կրթության թեև շատ երկար պատմություն չունի, սակայն արդեն իսկ ի հայտ են գալիս այն կազմակերպելու մի շարք առանձնահատկություններ, դասավանդողների համար ստեղծվում է մի նոր՝դեռևս բացահայտունմերի նախաշեմին գտվնող իրականություն: Թե ինչ բացահայտումներ են դրանք ու ինչպես հետագայում կօգտագործվեն, կարծում եմ մոտ ժամանակերում սպասվող վերլուծություններն ու հետազոտությունները կտան դրա պատասխանը:
    Եթե հնարավոր է  ուսուցչի առջև դրված խնդիրները ամբողջացնել մեկ արտհայտությամբ, ապա այն կարելի դասավանդման պրոցեսի արդյունավետ կազմակերպում անվանել: Իհարկե արդյունավետությունը չափելու շատ տարբեր գործիքներ կան, մի մասը արդեն իսկ մշակված, մի մասը՝ չմշակված, երբենմ նաև իրար հակասող, սակայն մի իրողություն աներկբայ է դասվանման կազմակերպման արդյունավետությունը միանշանակ բարձրանում է դասավանդողի ծավալած ինքնակրթության արդյունքում:  Ընդ որում կրթության առցանց կազմակերպման ներկա փուլում  ինքնակրթության դերը առվել  է արժևորվում, քանի որ փոփխվել է կրթության կազմակերպման ձևը, փոխելով նաև ինքնակրթությանը ուղղված առաջնահերթությունները:
    Յուրքանչյուր դասավանդողի համար, ելնելով իր մասնագիտությունից կարծում եմ, որ ինքնակրթությունը ունի իրա առաձնահատկությունները, սույն հոդվածով կփորձեմ ներկայացնել ինքնակրթության իմ մոտեցումը:
    Իմ պատկերացմամբ ինքնակրթույթյունը ուսուցչի ինքազարգացմանը, ուսումնական նախագծերի կազմման ու իրականացմանը, դասապրոցեսի արդյունավետության բարձրացմանն ու մեդաիտեխնալագիական հմտությունների զարգացամանն ուղղաված միջոցառումների ամբողջությունն է: Եթե փորձենք  ամբողջական գործընթացը բաժանել ենթակետերի, ապա կարելի է աանձնացնել հետևյալ հիմնական ուղղությունները:
    ·       Տեղեկատվական բազայի հարստացում
    ·       Մեդաիատեխնոլոգիական գործիքների յուրացում ու կիրառում
    ·       Մեթոդաբանական խնդիրների լուծում
    Նշեմ նաև, որ չնայած վերևում տրված պայմանական բաանման , շատ հաճախ ինքնակրթության ուղղությունները իրար հետ զուգակցվում ու փոխկապակցվում են:
    Տեղակատվական բազային հարստացում: Այս ուղղությամբ կատարվող աշխատանքը տարբեր մասգիտություններ ունեցող դասավանդողների պարագայում կարող է տարբեր ձև և կարևորություն ունենալ, սակայն աշխարհագրություն և էկոլոգիա դասավանդելու համար խիստ անհրաժեշտ միջոցառում է, ելենելով դասանադվող առարկաների բնույթից:
    Եվ աշխարհագրությունում և էկոլոգիայում շատ հաճախ գործ ենք ունենում ամենատարբեր վիճակագրական տվյալների հետ, որոնք խիստ անհրաժեշտ են վերլուծություններ կատարելու, ցուցանիշների տարածաժամանակային փոփխությունները համամատելու և տեղեկատվական բազան հարստացնելու համար: Նշեմ մասնավոր օրինակ. Աշխարհի տարբներ երկների բնակչությանը վերաբերող ցուցանիշների (բնակչության քանակ, բնակչության խտություն, ուրբանիզացման մակարդակ, բնակչության միջին տարիք, կյաքնի միջին տևողություն և այլն) շատ լավ ու անըդմեջ թարմացվող օրիանակ է բնակչության թվաքանակի առցանց հաշվիչը: Սույն կայքի տեղեկատվությունը իր հարուստ բովանդակությամբ, վերլուծական կանխատեսումներով ու բազմաբնույթ գծապատկերներով, ոչ միայն հասրցանում է ուսուցչի տեղեկատվական բազան այլ նաև հնարավորություն է ընձեռնում այն օգտագործել դասապրոցեսի ժամանակ: Մասնավորապես՝ 8-րդ դասարանցիների հետ աշխարհի տարբեր տարածաշրջաններ ու պետություններ ուսումնասիրելու ժամանակ օգտագործվում են հենց այս տվյալները, իսկ կայքի առանձին ենթաբաժիների հղումներ տեղ են գտնում նաև ուսումնական փաթեթներում: 9-րդ դասարանցիների հեր իրականացված «Հայաստանի բնակչությունը» նախագծի համար սույն կայքը հանդիսացել է տվյալների հիմնական աղբյուրը:
    Չնայած էկոլոգիան տեղակատվական աղբյուրները բազմաթիվ են ու հաճախ նաև օգտագրծվում են սոցիալական ցանցերը, սակայն կան մի քանի կայուն աղբյուրներ, որոնք արժանի են որպեսզի մշտապես գտնվեն դասավանդողի ուշադրության կիզակետում: Այդպիս կայքերի շարքում առաձնահատուկ կարևորություն ունի «
    էկոլուր» բնապահպանական, տեղեկատվական կայքը, որտեղից կարելի է անընդհատ թարմացվող տեղեկություն ստանալ: Բացի անընդհատ թարմացվող տեղեկությունից կայքի գլխավոր առավելություններից են վերլուծական բաժինների առկայությունն ու նյութերի խիստ համակարգվածությունը: Սույն կայքը նախագծեր իրականցնելու ժամանակ սովորողների համար հանդիսանում է շատ կարևոր աղբյուր, իսկ ինձ օգնել է «Էկոլոգիա» դասընթացի «Բնապահպանությունն ու բնօգտագործումն Հայաստանում» ենթաբաժնի նյութերը ստեղծելու ժամանակ:
    Ելնելով մի մասնագիտությունից ու դասանանդվող առարկաների բնությից շատ հաճախ տեղեկատվական բազան լրացնելու համար օգտագործում են ոչ միայն տարբեր կայքեր այլ նաև քարտեզներ: Այդպիսի քարտեզերի ցանկից կցանկանայի առանձնացնել transparency.am կայքի Հայաստանի հանքերի թվային քարտեզը: Սույն քարտեզում տեղադրված են Հայսատանի տարածքում օրգող և հետազոտվող հանքերը՝ մանրամասն տեղեկատվությամբ: Այս գլխավոր քարտեզի առավելությունը ֆիլտրեր կիրառելու հնարավորությունը, ընդ որում հնարավորություն կա այն կիրառելու և ըստ առանձին հանքատեսակների և ըստ վարչատարածքային բաժանման: Սույն քարտեզի տեղեկատվություն պարբերաբար օգտագործվում է «Հայաստանի աշխարհագրություն» դասընթացի ու էկոլոգիական տարբեր նախագծերի իրականացման ժամանակ:
    Մեդաիագործիքների յուրացում ու կիրառում: Այս ուղղությամբ տարվող ինքնակրթության աշխատանքները կարելի է բաժանել երկու ուղղության, հանընդհանուր օգտագործման մեդիագործիքներ և մասնագիտական մեդիագործիքներ:
    Համընդհանուր օգտագրոծման մեդաիգործիքներին անրադառնալուց կցանակնայի միայն նշել, որ ելնելով կրթության կազմակերպման ձևի փոփոխությունից դրանք հաջողությամբ համալրվում են նորերով ու ամբողջական նկարագիրի վերաբերյալ դեռևս վաղ է որոշակի դատողություններ անել: Ինչ վերաբերում է մասնագիտըական ուղղվածությունից ելնելով մեդիագործիքների օգտագործմանը՝ այստեղ առանձնահատուկ կցանկանայի շեշտել
    թվային քարտեզով աշխատանքը: Սույն ծրագիրը հայտնաբեր եմ մի քանի տարի առաջ ու այն պարբերաբար օգտագործվում է ուսումնական պրոցեսների ժամանակ: Այս ծրագրը հիմնված շարժական քարտեզ վրա և ընդգրկում է ամբող աշխարը, բացի այդ ունի տարտեսակ քարտեզների հարուստ բազա: Ծրագրում օգտագործվող գործիքները հնարավորություն են տալիս քարտեզի վրա ավելացնել ցանկացած տեղեկություն (պատկերներ, նշաններ, հղումներ): Բացի ուսումանական պրոցեսում օգտագործվելուց, այն ունի նաև գործնական կիրառություն, քանի որ հնարավորություն է տալիս չափել ցանկացած հեռավորություն ու ցանկացած տարածքի մակերես (ճշտգրտությունը բավականին մեծ է՝ մոտ անթերի):
    Մեդաիգործիքների շարքում վերջին ժամանակներս սկսում են նաև լայնօրեն օգտագործվել ամենատարբեր բջջային հավելվածներ, որոնց շարքում շատ կարևոր են այն հավելվածները, որոնք նպաստում են տեղանքում կողմորշվելուն:
    Մեթոդաբանական խնդիրների լուծում: Թերևս այս ուղղությամբ տարվող աշխատանքը ևս պայմանականորեն կարելի է բաժանել երկու մասին՝ համընդհանուր և մասնագիտական մոտեցումներ: Համընդնաուր մոտեցուների մեջ իմ համար շատ կարևոր է նույն սովորողներին դասանադող այլ ուսուցիչների կարծիքն ու մոտեցումները, ինչպես նաև շատ օգտակար են դասանադողների մեթոդաբանական մշակումները, որոնք խնամքով հավաքագրված են «Դպիր» էլեկտրոնային ամսագրում:
    Մասնագիտական մեթոդաբանությունը շատ հաճախ զուգացվում է տվյալ առարկային ուսումնասիրման մեթոդաբանության հետ, որը նաև հադիսանում է տվյալ առարկայի հիմնաքարը: Այս մասով թեև բազմաթիվ են գրական աղբյուրները՝ հիմնականում ոչ թվային, սակայն կցանկանաի առանձնացնել իմ կողմից կատարված «
    Աշխարհագրական մտքի զարգացումը հայակական միջավայրում» ուսումնասիրությանը, որտեղ անդրադարձ է կատարվում Ղևոնդ Ալիշանի «Քաղաքական աշխարհագրություն» և «Տեղագիրք Հայոց Մեծաց» աշխատություններին:   


    «Մի քարտեզի պատմություն» ընտանեկան նախագծի ամփոփում

    Լուսանկարը՝ Նունե  Հովհաննիսյանի


    Կրթության ամբողջովին հեռավար կազմակերպումը թեև շատ երկար պատմություն չունի, սակայն արդեն այսօր կարող ենք մի շարք հետևություններ անել: Առաջնային հետևությունը կապվում է կրթության կազմակերպաման բովանդակության փոփոխության հետ, որը բերում է նաև նոր պահանջներ: Ի հայտ ԵՆգալն ուսումնական նախագծերի բովանդակայուն փոփոխությունները, որոնք բխում են տվյալ իրավիճակից: Կոնկրետ այս ձևը կարելի է ներկայացնել որպես հեռավար առնցանց ընտանեկան ուսուցում: Յուրաքնչյուր դասավանդողի համար ելնելով իր մասնագիտությունից այդ նախագծերը տարբեր բնույթի են լինում, այս կոնկրետ օրինակով փկփորձեմ ներկայացնել աշխարհագրության դասաընթացից ծագած ընտանեկան նախագծի մեկ օրինակ:
    «Մի  քարտեզի պատմություն» ընտանեկան նախագծի շրջանականերում սովորողները պետք է ներկայացնեին իրենց տանը եղած ամենահին քարտեզը; Ուսումնական մասով, եթե դիտարկենք աշխարհագրություն առարակայի տեսանկյունից, ապա սովորողները պետք է կարողնային այդ քատեզի ու ժամանականակից քարտեզ միջև համեմատություն անց կացնելով տեսնել այն տարբերությունները, որոնք տեղի էին ունեցել այդ  ժամանակահատվածում: Նախագծի ընտանեկան բաղադրիչը ապահով է այն հանգամանքը, որ քարտեզի պատմությունը կապվում է ոչ միայն սովորողի այն նաև ընտանիքի մյուս անդամների հետ: Ստացված արդյունքները, որոնք տեղադրված են սովորողների բլոգներում,  պատմում են տարբեր բովանդակություն, տարածքային ընդգրկում և պատմություն ունեցող քարտեզների մասին: Չնյած այն հանգամանքին, որ ներկայումս ավելի հաճախ օգտագործվում են թվային կամ առցանց քարտեզներ, տանը քարտեզների ներկայությունը խոսում է նաև տվյալ սովորողի աշխարհագրություն առարկայի նկատամաբ ունեցած հետաքրքրության և առօրյայում օգտագործման մասին:
    Իր կատարած աշխատանքի շրջանակներում Վիգեն Հովակիմյանը ներկայացնում է հոլանդական ծագում ունեցող իր քարտեզը, որտեղ սովորողը առաջին հերթին նկատում է այժմ գոյություն չունեցող պետություն՝ Հարավսլավիան: Բավականի հագեցած քարտեզնրի ու ալտասների ժողովածու է ներկայացնում 8-րդ դասարանի սովորողն Ալինա Արզումնայանը: Ողջունելի է, որ քարտեզների հավաքածուն ամբողջովին ձեռք է բերվել ծնողների կողմից՝ սովորողի ինքնակրթությանը ծառեյեցնելու նպատակով: Ուրախալի է, որ բազմաբովանդակ քարտեզների շարքում մեծ տեղ են զբաղեցնում նաև Հայաստանի քարտեզները:
    Առանձին դեպքերում նմանատիպ քարտեզները ծառայում են մի քանի սերունդների: Ահա այդպիսի օրինակ է ներկայացնում 8-րդ դասարանի սովորող Ջանիկյան Արթենին, այս նյութը նաև կարելի է նկարագրել տատիկի և թոռան զրույց քարտեզի մասին:  Կոնկրետ այս դեպքում խոսքը գնում է ոչ թե քարտեղի, այլ ԽՍՄՀ ատալսի մասին, որը ժանակային առումով կորցրել է իր արդիականությունը, սակայն հենց իր հնությունն ու բովանդակությունը հանդիսանում են որպես ուսումնասիրման առարկա: Վստահ եմ որ այս քարտեզի վերհանումը սովորողի մոտ բազում հարցեր կառաջացնի, որոնք իհարկե կստանան իրենց պատասխանները, կամ ծբողերի կամ ուսուցչի կողմից:
    Այս նախագծի շրջանակներում նաև հանդիպում են անկանկալ բացահայտումներ, օրինակ Նունե Հովհանիսյանը ներկայացնում է իրենց տանը եղած քարտեզ, որը մոտ հինգ դարվա պատմություն ունի: Այս քարտեզի բացի աշխարհագրական մեծ հետաքրքրությունից կարծում եմ նաև կարևոր պատմական արժեք ունի:
    Իսկական ընտաներկան ժառանգություն կարելի է համարել Գոհար Պետրոսյանի քարտեզը: Թեև առաջին հայացքից շատ պարզ քարտեզի է, սակայն շատ հետաքրիր ու ուսուցողական պատմություն ունի: Արդյունքները ամփոփելու ժամանակ ինքս մի շարք բացահայտումների եմ ականատես լինում: Պարզվում է, որ մեր սովորողներ Մուսայելյանների ընտանիքում՝ ավագ եղբայրը՝ Վլադը, մեր շրջնավարտն է, ով այժմ ծառայում է բնակում, իսկ կրտսեր եղբայրը՝ սովորում է 8-րդ դասարանում, ունեն օդաչու պապիկ, որից նաև մի շարք մասնագիտական քարտեզներ են ստացել:
    Անչափ հետաքրքիր քարտեզապատում է ներկայացնում 9-րդ դասարանի սովորողն Սերգեյ Գալստյանը: Թև սովորողը շատ քարտեզներ ունի, սակայն հետաքրիր է, որ առաջնայնությունը տվել է Հայաստանի տարբեր մարզերի քարտեզներին, ընդ որում այն մարզերի, որոնց հետ սերտ ընտանեկան առնչություն է ունեցել: Հատկանշական է, որ սովորողը այս քարտեզները նաև օգտագործում է ամենատարբեր ճամփորդությունների ու տեղորոշումների համար:
    Ասյա Միրզոյանի ու Նարեկ Ներսեսյանի ունեցած քարտեզները թեև ունեն ավելի քան երեք տասնամյակի պատմություն, սակայն այսօր էլ չեն կորցնում իրենց արդիականությունն ու շարունակվում են ըստ նպատակի օգտագործվոլ: Ասյայի պարագայում բազմաբովանդակ քարտեզները նպաստում են սովորողի տեղեկատվական բազան լրացնելուն, իսկ Նարեկի պարագայում՝ քարտեզի մեծությունը լավ հնարավորություն է տալիս սովորողին աշխարհը ամբողջական պատերակցնելուն:





    27.04.2020

    Մայիսյան ստեղծագործական հավաք