Մարտ ամսվա հաշվետվություն

1.  Առավոտյան ընդհանուր պարապմունքի կազմակերպում
2. Ինտելեկտուալ մրցաշարի կազմակերպում
3. Եռօրյա ուսումնական ճամբար Ուրցաձորում 
4. Ընթացիկ հետազոըական աշխատանքներ 

• Էմիլ Դանիելյան
• Մանե Արուստամյան 
• Մերի Կարապետյան
• 
  

  
  
  
  Իրինա Գյուրջինյան 

Կարդալ ավելին

Ուրցաձորյան ճամբարի ամփոփում։

Մարտի 26-28 սեբաստացիների մեծ խմբով անց կացրեցինք Ուրցաձորի կովկասյան կենսաբազմազանության կենտրոնում։ Այս անգամվա ճամբարը բավականին սպասված էր, քանի որ սովորողների մեծ խումբ դեռևս ձմեռային ճամբարից սպասում էր այս ճամբարին։ Մինչ ճամբար մեկնելը սովորողների հետ կատարել էինք փոքրիկ նախապատրաստական աշխատանք՝  ծանոթանալով «Վայրի բնության ու մշակութային արժեքների պահպանության» հիմնադրամի վերջին տարիների գործունեությանն ու գործող կենտրոնի գործունեությանը։ Նախապատրաստական փուլում մանրամասն ուսումնասիրվել էր Վեդիի ջրամբարի նախագծին՝ ծանոթանալով դրա դրական ու բացասական կողմերին։

Ճամփորդության առաջին կանգառ այս անգամ նախատեսված էր Խոր Վիրապում։ Ինչպես նախապատրաստական փուլում անդրադարձել էինք այս տարածքը կարող է դառնալ հետաքրիր տուրիստական կենտրոն, քանի որ այն աչքի է ընկնում յուրահատուկ բուսական ու կենդանական աշխարհով։

Ճամբարի առաջին օրը՝ ժամանումից անմիջապես հետո հիմնադրամի աշխատակից Նարինե Փիլոյան սովորողներին ներկայացրեց հիմնադրամի վերջին տարիների գործունեությունն ու հետագա տարաների նպատակները։ Դաս-սեմինարը սովորողները ավարտեցի բնապահպանական համր անիմացիայի համար համապատասխան տեքստեր մշակելով։

Ճամբարային երկրորդ օրը կենտրոնի աշխատակիցների ուղեկցությամբ անց կացրեցինք կենտրոնի տարածքում։ Կենտրոնի աշխատակիցները ներկայացրեցին իրենց գործունեության արդյունքներում փրկված կենդանիներին, նրանց պահպանման ու խնամքի առանձնահատկություններին։ Բավականին հետաքրիր էր այցելել նաև կենտրոնի խնամքի տակ գտնվոող ջերմոցները, որտեղ ծանոթացանք ծառերի աճեցման յուրահատուկ մեթոդներին։
Ճամբարային երրորդ օրը, արդեն վերադարձին ճանապարհին  հնարավորություն ունեցանք այցելելու Գևորգ Մարզպետունու ամրոց։ Ճամփորդության վերջին կանգառը կառուցվող Վեդիի ջրամբարի հատվածում էր, որ կազմակերպեցինք մեր վերջին բաց դասը։
Դասընթացների ընթացքում բազմիցս անդրադարձել եմ ջրամբարների գործառույթներին, նրանց դերին ու նշանակության, ինչպես նաև բնության վրա նրանց թողած հետևանաքներին, բայց այս դեպքը եզակի էր քանի որ, հնարավորություն կար այդ ամենը տեսնել կառուցման փուլում։


Ուսումնական եռօրյա ճամբարի ընթացքում կարծում եմ հաջողվեց իրականացնել մեր առաջ դրված բոլոր նպատակները։

 

Կարդալ ավելին

Եռօրյա ուսումնական ճամբարի նախապատրաստական փուլ-լրամշակվող

 

2024 թ-ի հունվարին նախաձեռնված համագործակցությունը «Վայրի բնության ու մշակութային արժեքների պահպանության» հիմնադրամի հետ մարտի 26-28-ը կազմակերպվում է հերթական ճամբարը։ Այս անգամ ուսումնական ճամբարին մասնակցում են հիմնականում 11-րդ դասարանցիներ, ովքեր արդեն երկրորդ տարին է ուսումնասիրում են էկոլոգիա դասընթացը և այդ ընթացքում հասցրել են բավականաչափ գիտելիքներ ու հմտություն ձեռք բերել դասընթացի շրջանակներում։ Դեպի եռօրյա ուսումնական ճամբար տանող ճանապարհի սովորողների հետ ծանոթացել են «Վայրի բնության ու մշակութային արժեքների պահպանության» հիմնադրամի գործունեությանը, անդրադառնալով ինչպես ողջ աշխարհում՝ այնպես էլ Հայաստանում ծավալած գործունեությանը։  Այս անգամվա երթուղու առաջին կանգառը նախատեսված է Խոր Վիրապի հատվածում, որտեղ ոչ միայն կհիանանք եկեղեցու եզակի ճարատապետությամբ, այլ նաև օգտվելով դեպի Արարատ բացվող տեսարանից սովորողների կներկայացվի լեռան ու հարող լեռնաշղթայի՝ Հայկական պար, ծագումնաբանությանը։ Խոր Վիրապի բարձունքը նաև հիանալի հնարավորություն է տալիս ընկալելու համանուն արգելոցի դերն ու նշանակությունը։  Քանի որ կովկասյան կենսաբազմազանության պահպանման կենտրոնը գտնվում է Ուրցաձոր գյուղի հարևանությամբ ուստի տեղի է ճամբարին ընդառաջ հիշել գյուղի մասին։

Ի թիվս ծավալած բազմաթիվ գործունեությունների կովկասյան կենսաբազմազանության պահպանման կենտրոնը ունի կուտակված բավականին լուրջ փորձ վայրի կենդանիներին բնական միջավայր վերադարձնելու ուղղությամբ, որը այդքան էլ դյուրին աշխատանք չէ։ Որպես կարևոր բնապահպանական բաղադրիչ ճամփորդության երթուղում ներառված է նաև կանգառ  կառուցվող Վեդիի ջրամբարի մոտակայքում։ Սա եզակի հնարավորություն է տեսնել կառուցվող ջրամբար, իր բոլոր հետևանքներով։ Յուրաքանչյուր ճամփորդության կարևոր բաղադրիչ նաև տեղանքի ճանաչումն է, իսկ այս դեպքում տեղանքը բավականին հարուստ է ամենատարբեր պատմամշակութային կոթողներով։

Կարդալ ավելին

Հանդիպում «Մաքուր» նախաձեռնության հետ

 

Ժամանակին հրապարակած հոդվածներից մեկում համոզմունք էի հայտնել, որ հանրակրթության գլխավոր նպատակներից մեկը՝  իրատես մտածող քաղաքացիներ ձևավորելու հնարավություններ ստեղծելն է։ Այս առումով առանձնահատուկ նշանակություն էկոլոգիական կրթությունը, իսկ էկոկիրթ հասարակությունը ըստ իս կայուն առաջընթացի ամենակարևոր բաղադրիչներից է։

Նախապատրաստվելով էկոտուր 2024-ի և կարևորելով էկոլոգիա դասընթացի կրթադաստիարակչական առաքելությունը, ինչպես նաև դասընթացի ժամանակ ձեռք բերած գիտելիքների ամրապնդում ու գործնական կիրառելու հնարավորությունը էկոտուր 2024-ի շրջանակներում նախաձեռնում ենք հանդիպում «Մաքուր» հասարակական նախաձեռնության կազմակերպիչների հետ։
Նախաձեռնությունը հիմնականում կազմված է  երիտասարդներից, ովքեր միջավայրի բարելավմանը ուղղված մի շարք գործնական նախագծերի հեղինակ և իրականացնող են։
Հանդիպում նախագծի նպատակներն են  

1.      Փորձի փոխանակումն ու համատեղ նախագծերի մշակումը

2.      Հասարակական ակտիվության բարձրացման ուղղված ջանքերի ներկայացումը

3.      Էկոտուր 2024-ի ու էկոլոգիական կրթության գաղափարների ներկայացումն ու տարածումը։

Նախագծի ընթացքը։ Մինչ հանդիպումը սովորողները նախապես ծանոթանում են  նախաձեռնության գործունեությանն ու իրականացված նախագծերին, առանձնացնում իրենց հուզող հարցերը, հանդես գալիս առաջարկություններով։

Նախագծից ակնկալվող արդյունքները

1.      Մասնակիցների ներգրավում իրականացվող բնապահպանական նախագծերին

2.      Կուտակված փորձի փոխանակում

Հանդիպումը տեղի կունենա մատի 22-ին՝ ժամը 11։00-ին, ավագ դպրոցի ընթերցասրահում։ Հանդիպումը նախատեսված է 10-11-րդ դասարանի սովորողների համար, սայկան կարող են մասնակցել բոլոր ցանկացողները։  

Կարդալ ավելին

Եռօրյա ճամբարի նախագիծ

 

Ճամբարի նպատակները․

· ծանոթացում կեսնաբազմազանության պահպանման կենտրոնի գործունեությանը,

· տարածքի հայրենագիտության ուսումնասիրություն,

· էկոտուրիզմի զարգացման հնարավորության ուսումնասիրություն,

· էկոտուր 2024-ի շրջանակներում անելիքների քննարկում,

· ուսումանական ֆիլմերի դիտում, քննարկում,

· «Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամ»-ի հետ համագործակցության ամրապնդում։

Ճամփորդության հայրանագիտական բաղադրիչներ․

· Մարզպետունու ամրոց-Տապի բերդ, · 5-6-րդ դարի եկեղեցու ավերակներ, · 13-րդ դարի խոնարված հայկական եկեղեցի, Խոր Վիրապ

Նախապատրաստական փուլ

Ճամփորդության բնապահպանական բաղադրիչներ․

· Վեդի գետ ու կառոցվող ջրամբար,

· Վայրի կենդանիների պահապանության կենտրոններ,

· Խոսրովի արգելոցի հարող տարածք։

Նախապատրաստական փուլ 

Օր առաջին-26.03.2024

9:30-մեկնում Մայր դպրոցից

11։30-Կանգառ Խոր Վիրապում

13։00 ժամանում ճամբարման վայր

13:30-14:00-Ճաշ 

14։30-17։00 ծանոթացում «Վայրի բնության ու մշակութային արժեքների պահապանության հիմնադրամի» գործունեությանը, բաց դասեր, ինտերակտիվ խաղեր։ 

19:00-19:30 ընթրիք 20:00-22:00 «Վայրի առևտուր» ֆիլմի դիտում, քննարկում

22:00-23:00 օրվա ամփոփում

23:00-ից քուն

Օր երկրորդ 27.03.2024

8:30-9:00 վերկաց

9:00-9:30 նախավարժանք

9:30-10:00 նախաճաշ

10:00-14:00 Քայլարշավ դեպի խոնարհված եկեղեցիներ

14:00-14:30 ճաշ

15:00-17:00 կամավորական աշխատանք կեսնաբազմազանության պահպանման կենտրոնում, ժանաչողական քայլք կենսաբազմամազնության պահպանման կենտրոնւմ 

17:00-19:00 կլոր սեղան քննարկումներ «էկոտուր 2024»-ի գործունեության շրջանակներում

19:00-19:30- ընթրիք 20:00-22:00 «Սևան Էկովեթինգ» ֆիլմի դիտում, քննարկում

Օր երրորդ 28.03.2024

8:30-9:00 վերկաց

9:00-9:30 նախավարժանք

9:30-10:00 նախաճաշ

10:00-12:00 Ճամբարային գործունեության ամփոփում, ճամբարային գոտւ հանձնում։ 

13:00 ճաշ

14:00 վերադարձ Մարզպետունու  Ամրող-Վեդիի ջրամբար - Երևան երթուղով

Ծրագիր իրականացվում է «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր և «Վայրի բնության ու մշակութային արժեքների պահպանության» հիմանադրամի համագործակցության արդյունքում։

Ճամբարի մասնակցության արժեքը 7000 դրամ յուրաքանչյուր սովորողի հաշվարկով։

Գիշերակացը տրամադրվում է Ուրցաձորի կեսնաբազմազանության պահպանման կենտրոնի կողմից, տրանսպորատային ծախսերը՝ կրթահամալիրի մասնակի աջակցությամբ սնունդը ՝ ծնողների աջակցությամբ։

Մասնակից սովորողներ 

1. Խաչատրյան Աշոտ, 11-րդ դասարան 
2. Գրիգորյան Դավիթ, 11-րդ դասարան
3. Կարսեցյան Միհրան, 11-րդ դասարան
   
4. Բարսեղյան Մարտին, 11-րդ դասարան 
5. Արշակյան Արայիկ, 11-րդ դասարան
6. Մանուչարյան Գրիշա, 11-րդ դասարան 
7. Հովհաննիսյան Արսեն, 11-րդ դասարան 
8. Ղազարյան Հայկ, 11-րդ դասարան
9. Ադամյան Արամ, 11-րդ դասարան
10. Անդրեսայան Օֆելյա, 11-րդ դասարան
11. Պողոսյան Միլենա, 11-րդ դասարան
12. Տեր-Սարգսյան Էդիտա, 11-րդ դասարան
13. Զարգարյան Էլեն, 11-րդ դասարան
14. Մարգարյան Սեդա, 11-րդ դասարան
15. Մուրադյան Նարե, 11-րդ դասարան
16. Սիմոնյան Անժելինա, 11-րդ դասարան 
17. Բաբաջանյան Ռուզաննա, 11-րդ դասարան
18. Սահրադյան Եվա, 11-րդ դասարան
19. Վահանյան Ալեքս, 10-րդ դասարան
20. Հակոբյան Ռոլանդ, 11-րդ դասարան
    
    Պատասխանատուներ՝ Էմանուել Ագջոյան, Անուշ Ներսիսյան 
    
    
    

1.    

Կարդալ ավելին

«Տիգրան Հայրապետյան» օրեր կրթահամալիրում։ Ինտելեկտուալ թիմային մրցաշար

 

Մարտի 14-ին, ժամը՝ 13։00-ին մարմարյա սրահում կմեկնարկի ինտելեկտուալ խաղերի գարնանային մրցաշարը։ Խաղը տեղի կունենա համակցված ձևաչափով, որի առաջին մասը «ի՞նչ, ո՞րտե՞ղ, ե՞րբ» ձևաչափով, իսկ երկրորդ մասը՝ Փաստաշար։  «Ի՞նչ, ո՞րտե՞ղ, ե՞րբ» ձևաչափում կտվի 10 հարցը, յուրաքանչյուրը 1 միավոր արժողությամբ։ Փաստաշարի  ընթացքում տրվում է 6 հարց,  որոնցից յուրաքանչյուրը ունի 5 հուշում։ Առաջին հուշումից հետո ճիշտ պատասխանի համար տվում է 5 միավոր, ամեն հաջորդ հուշումից հետո միավորը նվազում է։ Սխալ պատասխանի դեպքում հանվում է մեկ միավոր, սակայն թիմերը կարող են փոխել իրենց պատասխանները՝ ստանալով այդ հուշումից հետո մնացած միավորը։ Եթե առաջին հուշումից սխալ են պատասխանել, ապա երկրորդ հուշումից գլխի ընկնելուց  փոխում են պատասխանը և այդպես շարունակ։ Յուրաքանչյուր հուշումից հետո տրվում է 20 վայրկյան ժամանակ։  Հաղթում է այն թիմը, որը հավաքում է ամենաշատ միավորը։
Հաղթում է այն թիմը, որը երկու խաղերի հանրագումարով վաստակում է առավելագույն միավորը։

Գարնանային մրցաշարը նվիրված է կրթահամալիրում իրականացվող «Տիգրան Հայրապետյան» օրերին, ուստի ներառված կլինեն հասարագիտության ու քաղաքագիտության հետ առնչություն ունեցող անձիք և հասակցություններ։

Մասնակցության համար կարող եք լրացնել հետևյալ հայտը։

Կարդալ ավելին

Ձմեռային ճամբարի ամփոփում

 

2024-ի ձմեռային ուսումնական ճամբարը մեկնարկեց ըստ նախատեսվածի՝ հունվարի 8-ին։  Այս անգամ ինձ կցված ջոկատում ներառվել էին 9-11-րդ դասարանի 24 սովորողներ, որոնց նախասիրություններն ու հնարավորությունները հաշվի առնելով կազմվել է ճամբարային օրակարգ։ Ինքս դասավանդում եմ ջոկատում ընդգրկված բոլոր սովորողներին, իսկ նրանցից մեծ մասի հետ մասնակցել եմ տարբեր ուսումնական ճամփորդությունների

Ընդհանուր ծանոթությունից հետո, սովորողները մասնակցեցին ազգային պարի դասին, որից հետ սկսեցինք ինտելեկտուալ խաղերի նոր ձևաչափի փորձարկումը։ Ճամբարային երկրորդ օրը միասին դիտեցինք ֆուտբոլի արքայի մասին պատմող գեղարվեստավավերագրական ֆիլմը։  Իմ գնահատականով այս ֆիլմը իր մեջ բավականին խորը դաստիարակչական իմաստ ունի, քանի որ պատմում է մարդկային կամքի և նպատակին հասնելու ճանապարհին խոչընդոտներ հաղթահարելու մասին։ Ֆիլմի դիտումը անցավ մեկ շնչով ու արժանացավ նաև ոչ ֆուտբոլասեր սովորողների հավանությանը։ Ամփոփելով ֆիլմի արդյունքները սովորողները կներկայացնեն իրենց կողմից ընդունելի այն կերպարներին, որոնք փոխել են աշխարհը։

 

Ճամբարային երրորդ օրը սկսեցինք մազակալ պարամունքով, որին մասնակցեցին ջոկատում ընդգրկված բոլոր սովորողները։ Չնայած մոտ երկու ժամ տևած ինտենսիվ պարապմունքներին դեռևս ցանկություն կար այն շարունակելու։
Ճամբարային չորրոդ օրը  առանձնացավ ռազմամարզական պարապմունքներով, որը անց կացվեց արդեն փորձառու շրջանավարտների կողմից։ Այդ օրը նաև անց կացվեց ձմեռային ճամբարի առաջին ինտելեկտուալ մրցաշարը, օրը այս անգամ բավականին հետաքրքիր հանգուցալուծում ստացավ։
Ճամբարային գործունեության առաջին շաբաթը ամփոփվեց ազգագրության ստուգատեսի բաղադրիչով՝ ազգային խոհանոցով։ Վերհիշելով պարբեր ազգերի ու երկրների խոհանոցների հետաքրքիր ուտեստները կանգ առանք մեքսիկա-իսպանական խոհանոցի վրա։ Կարծում եմ լավ ստացվեց։

Ձմեռային ճամբարի երկրորդ շաբաթը մեկնարկեց կրթահամալիրում բարձրաստիճան հյուրերի ընդունելությամբ, որի ընթացքում, որպես շատ մարզասեր ջոկատ  ներկայանում էինք մարզական ստուգատեսին մասնակցությամբ։ Իսկ շաբաթվա մնացած հատվածում գերակշռում էին եռօրյա ճամբարի նախապատրաստական աշխատանքները։
Բարեհաջող մասնակցելով ճամբարային ծրագրով նախատեսված բոլոր միջոցառումներին երկրորդ շաբաթը ավարտեցին դեպի Ուրցաձոր եռօրյա ուսումնական ճամփորդությամբ։
Ճամբարային երրորդ շաբաթվա ընթացքում հնարավորություն ունեցանք ևս մեկ անգամ ստուգել մասնակիցների խոհարարական հմտությունները, միասնական մասնակցեցինք հարազատ դարձաց մարզական պարապմունքներին և իհարկե հաջողվեց իրականացնել ևս մեկ ինտելեկտուալ մրցաշար՝ այս անգամ «փաստաշար» ձևաչափով։ Վերջին շաբաթը նաև ուղղված էր արդյունքները ամփոփելու և իհարկե հետագա գործունեությունը պլանավորելու համար։
Ճամբարային երրորդ շաբաթվա ընթացքում արդեն բոլորս իրար մի փոքր ավելի լավ էինք ճանաչում, շատերը անկեղծորեն խնդրում էին ճամբարը ևս մեկ շաբաթ երկարացնել...

 Չեմ ամսի, որ վերջաբանը նախատեսվածի նման էր, սակայն վստահորեն կպնդեմ, որ  այս ճամբարի ընթացքում յուրաքանչյուր մասնակից ունեցավ հսկայական ձեռքբերում, այդ թվում նաև ես․․․

Կարդալ ավելին

Եռօրյա ճամբարի ամփոփում

Ձմեռային ճամբարի երկրորդ շաբաթը ավարտվեց եռօրյա ուսումնական ճամբարի մեկնակրկով։ Համագործակցելով «Վայրի բնության ու մշակութային արժեքների պահպանության» հիմնադրամի հետ սեբաստացիների 20 հոգանոց խմբով մասնակցեցինք եռօրյա ճամբարի Ուրցաձորի Կովկասյան կենսաբազմազանության պահպանման կենտրոնում։  Մինչ ճամբար մեկնելը սովորողների հետ կատարել էինք փոքրիկ նախապատրաստական աշխատանք՝  ծանոթանալով «Վայրի բնության ու մշակութային արժեքների պահպանության» հիմնադրամի վերջին տարիների գործունեությանն ու գործող կենտրոնի գործունեությանը։ Նախապատրաստական փուլում մանրամասն ուսումնասիրվել էր Վեդիի ջրամբարի նախագծին՝ ծանոթանալով դրա դրական ու բացասական կողմերին։

Ճամբարի առաջին օրը՝ ժամանումից անմիջապես հետո հիմնադրամի աշխատակից Նարինե Փիլոյան սովորողներին ներկայացրեց հիմնադրամի վերջին տարիների գործունեությունն ու հետագա տարաների նպատակները։ Դաս-սեմինարը սովորողները ավարտեցի բնապահպանական համր անիմացիայի համար համապատասխան տեքստեր մշակելով։

Ճամբարային երկերդ օրը  եղանակը բարեհաճ գտնվեց մեկ նկատմամբ, չնայած հունվար մասին օդի ջերմաստիճանը բավականին բարձր էր և մեզ հեշտությամբ հաջողվեց հաղթահարել դեպի 4-5-րդ դարի եկեղեցի տանող ճանապարհը։ Օրվա երկրորդ մասը կենտրոնի աշխատակիցների հե միասին անց կացրեցինք կենտրոնի տարածքում շրջայց կատարելով։ Կենտրոնի աշխատակիցները ներկայացրեցին իրենց գործունեության արդյունքներում փրկված կենդանիներին, նրանց պահպանման ու խնամքի առանձնահատկություններին։
Ճամբարային երրորդ օրը, արդեն վերադարձին ճանապարհին  հնարավորություն ունեցանք այցելելու Գևորգ Մարզպետունու ամրոց։ Ճամփորդության վերջին կանգառը կառուցվող Վեդիի ջրամբարի հատվածում էր, որ կազմակերպեցինք մեր վերջին բաց դասը։
Դասընթացների ընթացքում բազմիցս անդրադարձել եմ ջրամբարների գործառույթներին, նրանց դերին ու նշանակության, ինչպես նաև բնության վրա նրանց թողած հետևանաքներին, բայց այս դեպքը եզակի էր քանի որ, հնարավորություն կար այդ ամենը տեսնել կառուցման փուլում։

Ուսումնական եռօրյա ճամբարի ընթացքում կարծում եմ հաջողվեց իրականացնել մեր առաջ դրված բոլոր նպատակները։

 

 

 

 

Կարդալ ավելին