2026/03/11

Ինտելեկտուալ ստուգատես 9-րդ դասարանցիների համար


 

Միայն 9-րդ դասարանցիների համար առանձին ինտելեկտուալ խաղերի կազմակերպումը մտահաղացումը հենց 9-րդ դասարանցիներին էր։
Այս տարվա ընթացքում «Քրոնոս» գիտակների ակումբը կազմակերպած մի շարք ձևաչափերով խաղերին փորձեր արվել են 9-րդ դասարանցիների ներառելու, սակայն արդյունքը այդքան էլ գոհացուցիչ չէր, ուստի այդ ուղղությամբ հաջողության հասնելու համար պետք էին լրացուցիչ ջանքեր։
9-րդ դասարանցիներին ինտելեկտուալ խաղերին ներգրավելու համար հիանալի առիթ հանդիսացավ ձմեռային ճամբարը, որը այս անգամ ավագ դպրոցում կազմակերպվում էր աշխատարաններով, որի ընթացքում 9-րդ դասարանցիների մի շարք խմբեր հնարավորություն ունեցան ծանոթանալու ինտելեկտուալ խաղերի ձևաչափերին ու մասնակցելու դրանց փորձնական տարբերակներին։
Արդեն մարտ ամսին 9-րդ դասարանցիների մի ամսականին ստուգատեսը լավ առիթ էր միայն 9-րդ դասարանցիների համար խաղի կազմակերպելու համար։ Իրականությունը գերազանցեց սպասելիքները բազմիցս։ Մարտի 4-ին կայացած խաղին մասնակցության հայտ էին ներկայացրել 9-րդ դասարանցիների միանգամից 8 թիմեր, որոնցից 4 խաղի վերջնական արդյունքում Հավաքեցին հավասար միավորներ և ստիպված եղան խաղալ լրացուցիչ փուլեր հաղթողին որոշելու համար։ Բայց կարևորը ոչ թե թիմերի հավաքած միավորներ են այլ ապրած բոլոր այն էմոցիաները, որոնք ուղեկցեցին սովորողների ողջ
խաղի ընթացքում։
Եվ իհարե չմոռանանք նաև այն կարևոր կրթական գործոնները, որոնք տալիս են այսպիսի խաղերը։ Համահունչ ընթանալով կարողությունների ցուցադրության 9-րդ դասարանցիները  հիանալի կերպով ցուցաբերում են թիմեր կազմելու և թիմային աշխատանք իրականացնելու կարողություն։ Միամսյակի շրջանակներում ձեռք բերած փորձը հուսով եմ 9-րդ դասարանցիների կհաղորդի ինքնավստահություն արդեն ավագ դպրոցի թիմերի հետ մրցելու համար։ Անցկացված առաջին խաղը ցույց տվեց, որ 9-րդ դասարանցիները ոչ միայն պատրաստ են ինտելեկտուալ մարտահրավերների, այլև ունեն բարձր ներուժ՝ ձևավորելու կայուն թիմեր, որոնք կդառնան «Քրոնոս» ակումբի նոր և հզոր կորիզը:

Հաջորդ խաղը տեղի կունենա մարտի 19-ին: 

Նախագծի նպատակներն են

1.      Ինտեգրում Ավագ դպրոցի միջավայրին. Ստեղծել հարթակ, որտեղ 9-րդ դասարանցիները կծանոթանան Ավագ դպրոցի ակումբային մշակույթին և կդառնան դրա լիարժեք անդամը դեռևս մինչև հիմնական դպրոցն ավարտելը:

2.      Թիմային համագործակցության ամրապնդում. Զարգացնել սովորողների՝ թիմում արդյունավետ հաղորդակցվելու, միմյանց լսելու և սեղմ ժամանակահատվածում կոնսենսուսի (ընդհանուր հայտարարի) գալու հմտությունները:

3.      Գիտելիքների ստուգում և ընդլայնում. Ոչ թե ստանդարտ քննական թեստերի, այլ խաղային իրավիճակների միջոցով վերհանել սովորողների գիտելիքները տարբեր ոլորտներից (պատմություն, աշխարհագրություն, տրամաբանություն, արվեստ, մեդիագրագիտություն):

4.      Ինքնավստահության բարձրացում. Օգնել 9-րդ դասարանցիներին հաղթահարել մրցակցային լարվածությունը և ձեռք բերել փորձառություն, որը թույլ կտա նրանց հետագայում հավասարը հավասարի պես մրցել Ավագ դպրոցի փորձառու թիմերի հետ:

5.      Նախաձեռնողականության խթանում. Քաջալերել սովորողներից եկող գաղափարները՝ դրանք դարձնելով կրթահամալիրի ուսումնական օրացույցի անբաժանելի մաս:

6.      Վերլուծական մտածողության զարգացում. Ձևավորել հարցի էությունը արագ հասկանալու, փաստերը համադրելու և տրամաբանական եզրահանգումներ կատարելու կարողություն:

 

Ակնկալվող արդյունքներ

1.      Թիմում աշխատելու փորձ. Սովորողները կսովորեն իրար լսել, արագ որոշումներ կայացնել ու միասին հաղթել (կամ պարտվել)։

2.      Ավելի շատ հետաքրքրված աշակերտներ. Խաղից հետո 9-րդ դասարանցիները կցանկանան ավելի շատ բան իմանալ տարբեր թեմաների մասին, որպեսզի հաջորդ անգամ ավելի լավ խաղան։

3.      Կապ Ավագ դպրոցի հետ. 9-րդ դասարանցիները իրենց օտար չեն զգա Ավագ դպրոցում, քանի որ արդեն ծանոթ կլինեն ինտելեկտուալ խաղերին

4.      Ինքնավստահություն. Այս խաղերը կօգնեն նրանց չվախենալ բարդ հարցերից ու ավելի համարձակ լինել մեծերի հետ մրցելիս։

5.      Լավ ժամանց ու գիտելիք. Մենք ապացուցում ենք, որ սովորելը կարող է լինել հետաքրքիր ու էմոցիոնալ։  

2026/03/05

Եռօրյա հայրենագիտական ճամփորդություն դեպի Տավուշի մարզ


  1. Ժամկետները՝ Մարտի 27-29 
    Նպատակը՝

    1. Ծանոթացում ՀՀ հատուկ պահպանվող տարածքներին և ազգային պարկերին։

    2. ՀՀ ռեկրեացիոն (հանգստյան) ռեսուրսների ուսումնասիրություն։

    3. Ճանաչողական քայլարշավերի կազմակերպում

    Հիմնական ուղղությունները՝

    1. Քայլարշավներ՝ Թաքնված ջրվեժ, Գոշի լիճ, Կենու պուրակ։

    2. Մշակութային կոթողներ՝ Գոշավանք, Հաղարծին, Ջուխտակ վանքեր։

    3. Բնապահպանական այց՝ «Դիլիջան» ազգային պարկի Կովկասյան ազնվացեղ եղջերուների բազմացման կենտրոն։

    4. Աշխարհագրական օբյեկտներ՝ Աղստև և Գետիկ գետեր, Սևանա լիճ։


    Օր առաջին

    Երթուղին՝ Երևան – Սևան – Դիլիջան – Հաղարծին

    1. 09:00 – Մեկնում Մայր դպրոցից։

    2. 10:00 – Կանգառ Սևանա թերակղզու հատվածում։

    3. 11:30 – Ժամանում Հաղարծին, շրջայց վանական համալիրի տարածքում։

    4. 12:00 – Քայլարշավ դեպի «Թաքնված ջրվեժ» (միջին բարդության, 1.5 կմ անտառային արահետով)։ Արշավի տևողությունը՝ մոտ 2 ժամ (ներառյալ հանգիստը և հետադարձը)։

    5. 16:00 – Ժամանում Հյուրատուն, տեղավորում հյուրատանը, հանգիստ։

    6. 18:00 – Ընթրիք։

    7. 19:00 – Զբոսանք, օրվա ամփոփում, երեկոյան խաղեր և զրույցներ։

    Օր երկրորդ

    1. 09:00 – Նախաճաշ։

    2. 10:30 – Այցելություն Գոշավանքի վանական համալիր, ճարտարապետական ուսումնասիրություն։

    3. 11:00 – Քայլարշավ դեպի Գոշի լիճ («Դիլիջան» ազգային պարկի տարածքով)։ Երկարությունը՝ 4.2 կմ (անտառային արահետ)։ Տևողությունը՝ մոտ 4 ժամ։։

    4. 15։00-16։00 – Վերադարձ Դիլիջան

    5. 19:00 – Ընթրիք։

    6. 20:00 – Օրվա ամփոփում, քննարկումներ, սեղանի խաղեր։

    Օր երրորդ

    1. 09:00 – Նախաճաշ, իրերի հավաքում, հյուրատան հանձնում։

    2. 10:00 – Շրջայց Դիլիջան քաղաքում։

    3. 11:00 – Այցելություն ազնվացեղ եղջերուների բազմացման կենտրոն։ Պարկի տուրիզմի պատասխանատուի ուղեկցությամբ սովորողները կծանոթանան կենտրոնի ստեղծման պատմությանը։

    4. 18:00 – Ժամանում Երևան, Մայր դպրոց։

    Նախահաշիվ (մեկ անձի համար)

    1. Գիշերակաց ՝ 8,000 դրամ։

    2. Եղջերուների պուրակի մուտքավճար՝ 500 դրամ։

    3. Տրանսպորտ՝ 3,500 դրամ (ընդհանուր՝ 100,000 դրամ, կրթահամալիրի մասնակի աջակցությամբ)։

    4. Սնունդ՝ 4,000 դրամ

    5. Ընդամենը՝ 16,000 դրամ (19 սովորողի հաշվարկով)։

    Նախապատրաստական աշխատանքներ

    1. Տավուշի մարզի ճարտարապետական հուշարձանների (Հաղարծին, Գոշավանք) և Դիլիջանի տեսարժան վայրերի ուսումնասիրություն։

    2. Ազնվացեղ եղջերուների կլիմայավարժեցման և տեսակի վերականգնման պատմության ուսումնասիրություն։

    3. ՀՀ հատուկ պահպանվող տարածքների վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքագրում։

Ճամփորդության հայրենագիտական քարտեզի կազմում։
Գիշերակացը՝ Տիգրիս հյուրատանը

Մասնակցությունը հետևյալ հայտով։ 

Պատասխանատուներ՝ Էմանուել Ագջոյան, Լուսինե Խաչոյան

Մասնակից սովորողներ 

  1. Լիլի Ղազարյան, 10-րդ դասարան
  2. Մարի Անանյան, 10-րդ դասարան
  3. Ինա Բաբայան, 10-րդ դասարան 
  4. Իսահակ Արզումանյան, 10-րդ դասարան
  5. Ալբերտ Հովհաննիսյան, 10-րդ դասարան
  6. Կատրին Ղարիբյան, 10-րդ դասարան
  7. Մարիա Մարտիրոսյան, 10-րդ դասարան
  8. Հայկ Փիլիպոսյան, 10-րդ դասարան
  9. Ժիրայր Ղարիբյան․ 11-րդ դասարան
  10. Արամ Միրզոյան, 11-րդ դասարան
  11. Նելլի Գևորգյան, 10-րդ դասարան
  12. Անահիտ Երեմյան, 10-րդ դասարան
  13. Արման Ռափյան, 10-րդ դասարան
  14. Ելենա Մովսիսյան, 10-րդ դասարան
  15. Հովհաննես Ղազարյան, 10-րդ դասարան
  16. Նորայր Գևորգյան, 11-րդ դասարան
  17. Մարիա Թումանյան, 10-րդ դասարան
  18. Ֆուադ Սուլեյման, 10-րդ դասարան
  19. Վահագն Թալանչյան, 11-րդ դասարան
  20. Տիգրան Բազիկյան, 11-րդ դասարան
  21. Գոհար Սանոյան, 11-րդ դասարան
  22. Սոնա Սեդրակյան, 11-րդ դասարան
  23. Լարիսա Այվազյան, 11-րդ դասարան

2026/02/16

Դեպի հարավային Հայաստան

 Նախագծի նպատակները

  • Հայրենագիտական արշավի կազմակերպում
  • Ծանոթացում հանքարդյունաբերությանը և Սյունիքում դրա թողած հետևանքներին ու խնդիրներին:
  • Քաղաքային զբոսանքների իրականացում Կապանում և Սիսիանում:
  • Գետերի էկոլոգիական վիճակի գնահատում (Ողջի և Որոտան):
  • Տուրիզմի զարգացման հեռանկարների ուսումնասիրում Սյունիքում՝ որպես հանքարդյունաբերության այլընտրանք:

Հայրենագիտական բաղադրիչներ

  • Սպանդարյանի ջրամբար
  • Շաքիի ջրվեժ
  • Որոտնավանք
  • Տոլորսի ջրամբար և ջրասույզ եկեղեցի
  • Տաթևի վանական համալիր
  • Վահանավանք

 

Հանքարդյունաբերությունը Սյունիքում

Բացի իր կարևոր աշխարհագրական նշանակությունից, Սյունիքի մարզը հանդիսանում է խոշոր արդյունաբերական ձեռնարկությունների կենտրոն։ Ըստ պետական վիճակագրական ծառայության թարմացված տվյալների՝ միայն Սյունիքի մարզում կան 200-ից ավելի օգտակար հանածոների պաշարներ, որոնց թվում վճռորոշ նշանակություն ունեն մետաղական հանքերը։ Գործող բազմամետաղային հանքերը ոչ միայն հսկայական ազդեցություն ունեն ՀՀ տնտեսության վրա, այլև բավականին մեծ դեր են խաղում «բնություն-հասարակություն» հարաբերություններում։ Բացի հսկայական հանքերից ու ստորգետնյա խոռոչներից, Սյունիքում են գտնվում նաև մի քանի խոշոր պոչամբարներ, այդ թվում՝ ՀՀ-ում ամենախոշորը՝ Արծվանիկի պոչամբարը։

Քաղաքային զբոսանքներ Կապանում և Սիսիանում

Չնայած Սյունիքի մարզում քաղաքային բնակավայրերը բավականին սակավ են, դրանցից յուրաքանչյուրն ունի իր խորը յուրահատկությունը։ Այս առումով և՛ Սիսիանը, և՛ Կապանն առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում.

  • Սիսիանը, տեղակայված լինելով Որոտան գետի ափերին, աչքի է ընկնում իր հարուստ պատմամշակութային շերտով և համեմատաբար հարթավայրային ռելիեֆով։ Զբոսանքն այստեղ հնարավորություն կտա զգալ հնագույն բնակավայրի շունչը՝ միաձուլված տեղի մեղմ բնությանը։
  • Կապանը, ընդհակառակը, առանձնանում է իր յուրօրինակ կասկադային ճարտարապետությամբ՝ կառուցված Խուստուփ լեռան փեշերին և անտառապատ լեռներով պարփակված Ողջի գետի կիրճում։ Կապանում քաղաքային զբոսանքը ցույց կտա, թե ինչպես են արդյունաբերական միջավայրն ու բնական անտառները սերտաճել միմյանց, և ինչպես է երկարամյա արդյունաբերությունը ձևավորել քաղաքի արդի դիմագիծը։

Գետերի էկոլոգիական վիճակի գնահատում. Ողջի և Որոտան

Ճամփորդության ընթացքում հնարավորություն կունենանք ուսումնասիրել Ողջի և Որոտան գետերի հովիտներում գտնվող մի շարք բնակավայրեր և մանրամասն ծանոթանալ այն էկոլոգիական խնդիրներին, որոնք առաջանում են ջրային ռեսուրսների ինտենսիվ շահագործման ժամանակ:

  • Որոտան գետը մարզի ջրային գլխավոր զարկերակներից է, որի վրա կառուցված է հիդրոէլեկտրակայանների հզոր կասկադը։ Այստեղ կուսումնասիրենք էներգետիկայի և էկոհամակարգերի հարաբերակցությունը։
  • Ողջի գետի պարագայում խնդիրներն այլ բնույթի են. այն հոսում է խոշոր հանքարդյունաբերական գոտիներով, ինչի հետևանքով պարբերաբար ենթարկվում է ծանր մետաղներով և պոչամբարների հնարավոր արտահոսքերով աղտոտման վտանգին։ Մենք տեղում կգնահատենք գետերի տեսանելի վիճակը և կքննարկենք դրանց պահպանության հրատապությունը հարակից համայնքների համար։

Տուրիզմը Սյունիքում՝ որպես այլընտրանք

Չնայած այսօր Սյունիքում հանքարդյունաբերությունը համարվում է տնտեսության առաջատար ճյուղ, միշտ կա դրա էկոլոգիապես ավելի կայուն և մաքուր այլընտրանքը՝ տուրիզմի տեսքով։ Այս տեսանկյունից Սյունիքի հարստությունը, միգուցե, շատ ավելին է, քան պարզապես օգտակար հանածոները։ Մարզն ունի հսկայական պոտենցիալ զարգացնելու էկոտուրիզմը, պատմամշակութային տուրիզմը, արկածային (օրինակ՝ լեռնագնացություն, քայլարշավներ) և գյուղական զբոսաշրջությունը։ Զբոսաշրջության զարգացումը կարող է դառնալ այն հենքը, որը թույլ կտա ստեղծել նոր, կայուն աշխատատեղեր՝ առանց բնությանն անդառնալի վնաս հասցնելու։ Նախագծի շրջանակներում մենք կքննարկենք, թե ինչպես ճիշտ ենթակառուցվածքների և ներդրումների դեպքում տուրիզմը կարող է աստիճանաբար նվազեցնել մարզի գերկախվածությունը հանքերից՝ առաջարկելով տնտեսական զարգացման նոր մոդել։

 


Մարտի 26 (Օր 1).

·         08:00 – Մեկնում Երևանից։

·         10։30 – Կանգառ Եղեգնաձորի ֆուդ կորտում

·         12:00 – Բանապահպանական-հայրենագիտական բաց դաս Սպանդարյանի ջրամբարի մոտակայքում։

·         13:30 – Կանգառ Շաքիի ջրվեժում, դեպի ջրվեժ տանող ճանապարհը անցնում ենք քայլքով

·         14:30 – Ժամանում Սիսիան

·         16:00 – Մեկնում դեպի Որոտնքվանք

·         18:00 – Քաղաքային զբոսանք Սիսիանում

Մարտի 27 (Օր 2).

·         09:30 – Նախաճաշից հետո մեկնում Սիսիանից:

·         10:00 – Տոլորսի ջրամբար և ջրասույզ եկեղեցի։

·         12:30 – Տաթևի վանական համալիր

·         15:30 – Ուղևորություն դեպի Կապան։

·         18:00 Քաղաքային զբոսանք Կապանում

Մարտի 28 (Օր 3).

·         09:00 – Մեկնում Քաջարան

·         10:00 – Այցելություն Քաջարանի պղնձամոլիբդենային գործարան (հանքի կամ գործարանի հարակից տարածքի դիտարկում, հանքարդյունաբերության մասշտաբների ուսումնասիրում):

·         13:00 – Այցելություն Վահանավանք։

·         14:30 – Քաղաքային զբոսանք Կապանում և Ողջի գետի ափամերձ հատվածների դիտարկում:

·         16:00 – Արծվանիկի պոչամբարի հեռակա դիտարկում:

·         17:30 – Այցելություն Վահանավանք։

·         19:00 – Վերադարձ Կապան, ընթրիք:

 

Մարտի 29 (Օր 4). Վերադարձ Երևան

·         09:30 – Նախաճաշ, իրերի հավաքում և դուրսգրում հյուրանոցից:

·         10:30 – Մեկնում Կապանից:

·         14:00 – Կանգառ Եղեգնաձորում

·         17:00 – Ժամանում Երևան։

Գիշերակացը Սիսիանում-«Բասեն» հյուրատանը

Գիշերակացը Կապանում-«Ոսկե Կապան» հյուրատանը

Նախահաշիվ նախատեսված 18 սովորողի համար 

Գիշերակացի ծախսեր 6500 դրամ օրեկան, ներառում է նաև նապաճաշ, ընդհանուր 19500 դրամ: 
Տրանսպորտային ծախսեր՝  
6500 դրամ:
Սննդի ծախս՝ 7000 դրամ:

Ընդհանուր՝ 33.000 դրամ: 

Քառօրյա ճամփորդության մասնակիցել ցանկացողները կարող են լրացնել հետևյալ հայտը

Պատասխանատուներ՝ Էմանուել Ագջոյան, Լուսինե Խաչոյան: 

2026/01/29

Հունվար-Ամփոփում

Հունվար ամիսը բավականին արդյունավետ ստացվեց, քանի որ այս ընթացքում հնարավոր եղավ մի շարք կարևոր գործառույթներ իրականացնել։

Ձմեռային ճամբարի շրջանակներում իրականացվեց աշխատարանային ճամբարը, որն այս անգամ նորություն էր․ ճամբարի կազմակերպման այս ձևի առավելությունների ու թերությունների մասին նշել եմ ճամբարի ամփոփիչ հրապարակման մեջ։

Շարունակելով համագործակցությունը «Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանության հիմնադրամի» հետ՝ հունվարի 18-20-ը կազմակերպել ենք եռօրյա ճամբար։

Չնայած հունվարյան գործունեությունը գրեթե ամբողջովին հագեցած էր ճամբարային ծրագրով, սակայն բավականին լավ աշխատանք է իրականացվել նաև հետազոտական ուղղությամբ։ Մասնավորապես՝ 12-րդ դասարանի սովորողներ Էմիլ Դանիելյանը, Աշոտ Հովեյանը և Ֆելիքս Մանուկյանը պատրաստվում են պաշտպանության։

Հեռավար աշխատանքների շրջանակներում հասցրել եմ աշխատել ընդհանուր առմամբ 8 սովորողի հետ, որոնցից 5-ը՝ 9-րդ դասարանի, մեկը՝ 10-րդ, ևս երկու հոգի՝ 11-րդ դասարանի։

Հունվարին նաև հնարավորություն եղավ 12-րդ դասարանցիներին ուղղորդելու «Սովորող-սովորեցնող» նախագծի շրջանակներում, ովքեր իրենց կրտսեր ընկերների համար հետաքրքիր ինտելեկտուալ խաղեր կազմակերպեցին։

«Քրոնոս» գիտակների ակումբի կողմից էլ տրվեց ինտելեկտուալ թիմային խաղերի ձմեռային մրցաշարի մեկնարկը։

2026/01/27

Ձմեռային ճամբարի ամփոփում


2026 թվականին ձմեռային ճամբարը բավականին երկար քննարկումներից հետո ստացավ «աշխատարանների ճամբարի» կառուցվածք։ Քանի որ աշխատարանի գործունեության հիմնական ուղղությունը ինտելեկտուալ-զարգացնող խաղերն էին, ուստի, ի սկզբանե ծանոթանալով սովորողների խմբի ունակություններին ու հնարավորություններին, ձեռնամուխ եղանք նշված ճամբարային ծրագրի իրականացմանը։

Նախ և առաջ փորձարկեցինք մի քանի տեսակի նոր խաղեր։ Հատկապես «Խաչվող ուղիներ» ձևաչափը բավականին ստացված համարվեց կրտսեր տարիքի սովորողների համար, որի փորձարկումն արդեն իրականացվեց 12-րդ դասարանի սովորողների կողմից՝ «Սովորող-սովորեցնող» նախագծի շրջանակներում։ Որոշակի բարդություններ, հատկապես հարցերի բովանդակային մասով, եղան «Թույլ օղակ» խաղի փորձարկման ժամանակ. հեռուստատեսային տարբերակը դեռևս կիրառելի չէ։ Դեռևս նախորդ տարի սովորողների հավանությանն արժանացած «Հրաշալի քսանյակ» խաղային ձևաչափը շատ դուր եկավ նաև 9-րդ դասարանցիներին։

Ամբողջ ճամբարի ընթացքում մոտ մեկ տասնյակ սովորողների ջոկատներ այցելեցին մեր աշխատարան, իսկ խաղերը սկզբից մինչև վերջ կազմակերպեցին ու անցկացրին սովորողները։ Սովորաբար այս խաղը վարելու ու տեխնիկական սպասարկում իրականացնելու համար 3-4 մասնակից է պետք, ուստի կազմակերպված հերթափոխի շնորհիվ աշխատարանում ընդգրկված գրեթե բոլոր մասնակիցները հնարավորություն ունեցան իրենց ներդրումն ունենալու այս հարցում։

Ելնելով սովորողների հետ քննարկումից՝ կարիք եղավ ևս մեկ ինտելեկտուալ խաղային ձևաչափի կազմակերպման, որն ավելի ինտերակտիվ է և իրականացվում է բջջային հավելվածով, որի օրինակը սիրով ներկայացնում եմ ընթերցողին։ Ձմեռային ճամբարի ընթացքում հնարավորություն եղավ նաև եռօրյա ուսումնական ճամբար կազմակերպել Ուրցաձորի բնապահպանական կենտրոնում։

Էլ ի՞նչ ճամբար առանց խոհանոցի․․․ Այս անգամ խոհանոցում պատրաստում էին բոլորը (լավ, գրեթե բոլորը), իսկ ուտեստների ու ըմպելիքների տեսականին ուղղակի զարմացնող էր։

Բացի ուղեղը մարզելուց՝ չմոռացանք նաև մարզել մեր մարմինները, քանի որ լիարժեք մարզումներ ունեցանք մարմնամարզության դահլիճում, իսկ ճամբարային գործունեության վերջին շաբաթվա ընթացքում պատվով ընդունեցինք մեզ նետված վոլեյբոլային մենամարտը։

Ամփոփելով ձմեռային ճամբարը՝ կարող եմ ասել, որ գրեթե հասանք մեր առջև դրված բոլոր նպատակներին՝ փորձարկեցինք մի քանի խաղային մոդելներ, ստեղծեցինք նոր ինտելեկտուալ խաղային ձևաչափեր, այլ սովորողների համար կազմակերպեցինք խաղեր, տարածեցինք ինտելեկտուալ շարժումը կրթահամալիրում։

Իհարկե, կան նաև չկատարված կամ կիսատ մնացած նպատակներ, մասնավորապես՝ սովորողների մոտ այս փուլում չի ստացվում լիարժեք հարցաշարերի կազմումը։ Աշխատարանում կային սովորողներ, որոնք բացարձակ գաղափար չունեին աշխատարանի գործունեության մասին և, կարելի է ասել, ոչինչ չարեցին։ Կցանկանայի, որ ինտելեկտուալ խաղերի փորձարկումը (կամ պարապմունքը) դասացուցակի պես ընդգրկված լիներ բոլոր աշխատարաններում, իսկ ինտելեկտուալ խաղերի աշխատարանում լինեին ընդգրկված թեկուզ քիչ, բայց իրապես խաղերի կազմակերպմամբ հետաքրքրվող սովորողներ։ Ի վերջո, ճամբարային գործունեության վերջում՝ սովորողների հետ կլոր սեղան-քննարկման ժամանակ, սովորողների մեծ մասը կողմ էր ճամբարի կազմակերպման ջոկատային սկզբունքին, իսկ ինտելեկտուալ խաղերը կարելի է դարձնել բոլոր ջոկատների համար գործունեության ուղղություններից մեկը։

 


Եռօրյա ճամբարի ամփոփում

Վերջին երկու տարիների ընթացքում արդեն յոթերորդ անգամ եմ կազմակերպում ուսումնական եռօրյա ճամբար «Ուրցաձորի կովկասյան կենսաբազմազանության պահպանման կենտրոնում»: Այս անգամ խիստ ձմեռային պայմանները ու լիովին քուն մտած արջերը փոքր-ինչ կիսատ թողեցին ավանդական դարձած ծրագիրը, բայց մենք փոխարենը այլ ուսումնական գործընթացով լրացրինք այն։

Մինչ ճամբար մեկնելը պարզեցի, որ սովորողների մեծ մասը առաջին անգամ է լինելու ճամբարում, ուստի նախապատրաստական փուլը անցավ «Վայրի բնության ու մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամի» գործունեության հետ ծանոթացումով, որից հետո ներկայացվեց նաև ճամբարի տեղանքը։

Եռօրյա ճամբարի ընթացում լիարժեքորեն օգտագործվեցին աշխատարանի գործունեությամբ որոշված անելիքները։ Մասնավորապես՝ փորձարկվեցին ամենատարբեր ինտելեկտուալ խաղային ձևաչափեր, ինչպես նաև աշխատանք է իրականացվել սովորողների կողմից խաղերի կազմման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն ենք դարձրել սովորողների կողմից տարբեր խաղերի վարման խնդիրների վրա։

Եռօրյա ճամբարը լավ հնարավորություն էր նաև ճանաչելու մինչ այդ ինձ անծանոթ սովորողներին ասեմ, որ այս առումով էլ ճամբարը բավականին ստացված էր։ Ճամբարային գործունեության իրականացումը անհնար կլիներ առանց գործընկերոջս՝ Լուսինե Խաչոյանի ակտիվ ջանքերի հատուկ շնորհակալություն նրան։ Նա և՛ իմ, և՛ սովորողների համար շատ հաճելի բացահայտում էր:


2026/01/15

Եռօրյա ճամբարի ծրագիր

 


Ճամբարի նպատակները


 

1.        Ծանոթացում կեսնաբազմազանության պահպանման կենտրոնի գործունեությանը,

2.        Տարածքի հայրենագիտության ուսումնասիրություն,

3.        էկոտուրիզմի զարգացման հնարավորության ուսումնասիրություն,

4.        էկոտուր 2026-ի շրջանակներում անելիքների քննարկում,

5.        Ուսումնական ֆիլմերի դիտում, քննարկում,

6.        «Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամ»-ի հետ համագործակցության ամրապնդում։

7.        «Քրոնոս» Գիտակների ակումբի ինտելեկտուալ խաղերի կազմում և փորձարկում

 

Օր առաջին-18.01.2026

10:00-մեկնում Մայր դպրոցից
11:30-Կանգառ Խոր Վիրապում
13։30- ժամանում ճամբարի վայր
14։00-Ճաշ
14։30-17։00 ծանոթացում «Վայրի բնության ու մշակութային արժեքների պահապանության հիմնադրամի» գործունեությանը, բաց դասեր, ինտերակտիվ խաղեր։ 

19:00-19:30 ընթրիք 20:00-22:00 «Վայրի առևտուր» ֆիլմի դիտում, քննարկում
 22:00-23:00 օրվա ամփոփում
23:00-ից քուն

 

Օր երկրորդ 19.01.2026

 8:30-9:00 վերկաց
9:00-9:30 նախավարժանք
9:30-10:00 նախաճաշ
10:00-13:00 Քայլարշավ էկոկենտրոնի տարածքում, այցելություններ կենդանիների ապաստարաններ, այցելություններ ջերմոցներ
14:00-14:30 ճաշ
15:00-17:00 կամավորական աշխատանք կեսնաբազմազանության պահպանման կենտրոնում
17:00-19:00 կլոր սեղան քննարկումներ «էկոտուր 2026»-ի գործունեության շրջանակներում
19:00-19:30- ընթրիք 20:00-22:00 «Սևան Էկովեթինգ» ֆիլմի դիտում, քննարկում

 

Օր երրորդ 20.10.2024

 

8:30-9:00 վերկաց
9:00-9:30 նախավարժանք
9:30-10:00 նախաճաշ
10:00-12:00 Ճամբարային գործունեության ամփոփում, ճամբարային գոտու հանձնում։ 
13:00 ճաշ

14:00 վերադարձ 

 

Ծրագիր իրականացվում է «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր և «Վայրի բնության ու մշակութային արժեքների պահպանության» հիմնադրամի համագործակցության արդյունքում։

 

Ճամբարի մասնակցության արժեքը 8000 դրամ յուրաքանչյուր սովորողի հաշվարկով։

 Գիշերակացը տրամադրվում է Ուրցաձորի կեսնաբազմազանության պահպանման կենտրոնի կողմից, տրանսպորատային ծախսերը՝ կրթահամալիրի մասնակի աջակցությամբ սնունդը ՝ ծնողների աջակցությամբ։

 Պատասխանատուներ` Էմանուել Ագջոյան, Լուսինե Խաչոյան

Մասնակից սովորողներ

  1. Կալպակյան Գայանե, 11-րդ դասարան
  2. Օսպիյան Սոֆյա, 11-րդ դասարան
  3. Գալստյան Ալբերտ, 11-րդ դասարան
  4. Սաղաթելյան Աննա, 11-րդ դասարան
  5. Հակոբյան Նարինե, 11-րդ դասարան
  6. Ասադուրյան Դիոն, 11-րդ դասարան
  7. Աթայան Ռոբերտ, 11-րդ դասարան
  8. Եղիկյան Նարե¸11-րդ դասարան
  9. Զոհրաբյան Լիլի, 11-րդ դասարան
  10. Պետրոսյան Մելանյա, 11-րդ դասարան
  11. Քեքեջյան Մելանյա, 11-րդ դասարան
  12. Կարսեցյան Արեն, 11-րդ դասարան
  13. Ղալեչյան Վահե, 11-րդ դասարան
  14. Վաղոյան Հայկ, 11-րդ դասարան
  15. Մնացականյան Նարեկ, 12-րդ դասարան
  16. Վահանյան Ալեքս, 12-րդ դասարան
  17. Դանիելյան Էմիլ, 12-րդ դասարան
  18. Խաչատրյան Էդուարդ, 12-րդ դասարան
  19. Գրիգորյան Նարեկ, Եվրասիա քոլեջ