2021/06/28

Ռազմամարզական ճամբարային գործունեության ամփոփում

Ինչպես և նախատեսված էր  ռազմամարզական ճամբարի մեկնակը Արատեսի ռազմամարզական ավանում տրվեց հուլիսի 25-ին: 
Ինչպես յուրաքանրյուր ճամբար՝ խոսքը հատկապես ռազմամարզակն ճամբարներին է վերաբերում, ունի իր առաջև դրված խնդիրները, որնց իրագործմանը ձեռնամուխ եղանք ճամբարի մեկնարկի առաջին րոպեներից: Ճամբարի նախապատրաստական փուլում  նախանշված էին հետևյալ խնդիրները 

  • ծանոթացում բանակային կյանքին
  • ռազմամարզական կարգապահության և անհատական պատասխանատվության բարձրացում 
  • ռազմամարզական պարապմունքների ու ռազմամարզական խաղերի ակտիվ մասնակցություն
  • արտակարգ պայմաններում գործելու ունակությունների զարգացում 

  • քայլարշավային ճանաչումներ տեղանքում
Քանի որ ճամբարային գործունեության առաջին օրը անց կացավ Հայաստանի հարավում տեղակայված զորամասերից մեկում, սովորողները ավելի քան լիարժեք պատկերացում կազմեցին բանակային կյանքի մասին: Մասնավորապես, իրենց աչքերով տեսան շարահրապարակում ընթացող պարապմունքրը, եղան զորամասի տարածքի բոլոր կետերում, ծանոթացան տվյալ զորամասում կիրառվող բոլոր զինատեսակներին: Արդեն իսկ ճաշի ժամին սովողները հնրավորություն ունեցան համտեսել զինվորների մատակարարվող սնուսնդը՝ իրական ճաշարանում: Զորամասում անց 
կացվող օրը ավարտեցինք կից կրակարանում իրականացված կրակային պատրաստությամբ: 


Զորամասում մեկնարկած ճամբարի հետագա օրերը ևս անցան առաջին օրվա տպավորությամբ, ինչ շատ օգնեց հատկապես ռազմամարզակն կարգապահության և անհատական պատասխանատվության բարձրացման հարցում: 
Արատեսի ռազմամարզական ավան հասնելուց հետո սովորողները բաժանվեցին առանձին ջոկների և յուրաքանչյուր ջոկի համար ընտրվեց մեկեկան ղեկավար: Յուրաքանչյուր օրվա վերջում ջոկերի հրամանատարների ու օգնականների փոփոխություն: Այսպիսի հերթափոխով անցնելու հնրավորություն ստացան ճամբարին մասնակցող գրեթե բոլոր սովորողները: Ճաբարի բաժանաումը ըստ ջոկերի ու ջոկերի պատասխանատուների նշանակումը մեծացնոմ է տվյալ սովորողների և անձնական պատսխանատվությունը և ռազմարզական կարգապահությունը: Ռազմամարզակն կարգապահություն և անհատական պատասխանատվության բարձրացման կարևոր դրսևորում է նաև գիշերային հերթափոխերի կազմակերպումը, որը սակայան սովորողների տարիքը հաշվի առնելով իրականացվեց մասնակի: Ռազմամարզական պարապմունքները սովորողներին բավականին հեշտ տրվեց քանի որ 2020-2021 ուսոմանական տարվա ընթացքում` ձմեռային ճամբարի ժամանակ, սովորողները արդեն ծանոթ էին ռազմամարզակն շարային պատրաստությանը:  Չնայած ռազմարզակն գույքի սուղ պայմաններին ու հնվազագույն հնրավորություններին ռազմամարզական խաղերը բավականին հետաքրքիր ու արդյունավետ անցան, քանի որ Գևորգ Հազարումյանը այդ առում ջանք չէր խնայում: 
Արտակարգ պայմաններում գործելու ունակությունների զարգացում հարցում  շատ կարևոր էր ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության մարզային կառույցի կողմից կազմակերպված տեսական ու գործնական պարապմունքները, որոնց ընթացքում սովորողները ոչ միայն համալրեցին իրենց գիտելիքները, այլ նաև ձեռք բերեցին նոր հմտություններ: 
Ռազմամարզական ճամբարի ընթացքում կազմակերպվեցին նաև քայլարշավեր, որոնց ընթացքում սովորողները ծանոթացան տեղանքում կողմնորոշվելու հմտություներին, ինչպես նաև սովորոցին քայլարշավի ընթացքում թվայնացված քարտեզներից օգտվել: 


2021/06/11

Արատեսյան ռազմամարզական ճամբար

 Ճամբարի տևողությունը՝ 5  օր (15.06-19.05)  

Ճամբարում իրականացվող աշխատանքների ուղությունները 

  • ռազմամարզական պապամունքներ
  • ինտելեկտուալ խաղեր
  • տեղանքում կողմնորոշման հմտություններ
  • քայլարշավեր 

Ռազմամարզական պարապմունքներ: «Մխիթար Սեբաստացի»  

կրթահմալաիրի ավագ դպրոցում ռազմամարզական ճամբարային գործունեությունը հանդիսանում է սովորողի անհատական ուսումնական պլանի անբաժան բաղկացուցիչը: Ամենատարբեր ճամբարներում ներառված ռազամամարզական բաղդրիչի շնորհիվ  սովորողները արդեն իսկ պատկերացում ունեն շարային քայլքի, ՛արային դասավորության ու դարձումների մասին: Ճամաբարային այս փուլում՝ ավելացնելով սովորողների պատասխանատվության բաժինը, կկատարվի սովորողների ջոկատային բաժանում, կկազմակերպվի գիշերային հերթապահություն, ջոկատների միջև տեղի կունենան ռազմամարզական և ինտելեկտուալ խաղեր:
Ինտելեկտուալ խաղեր:  Երկոյան սովորողների  հանգիստը արդյունավետ  կազամակերպելու նպատակով արդեն իսկ բաժանված ջոկատների միջև տեղի կունենան ինտելեկտուալ խաղեր: Այսպիսի խաղերի
նպատակներն են սովորողների մոտ խթանել սերը դեպի ինտելեկտուալ խաղերը, զարգացնել սովորողների տրամաբանությունը և որ ամենակարևորն է՝ զարգացնել թիմային աշխատանքը:

Տեղանքում կողմնորոշման հմտություններ: Ուսմնական գործունեության ընթացքում սովորողները ծանոթացել են տեղանքում կողմնորոշվելու մեթոդներին և մասամբ նաև տեղորոշիչ սարքերին: Ռազամամարզական ճամբարային գործունեության ընթացքում սովորողները հնարավորություն կունենան զարգացնելու տեղանքում կողմնորոշման հմտությունները՝ դրանց պրակտիկ օգտագործման միջոցով: Այս հնտությունները ևս կներառվեն ռազմամարզական խաղերի մեջ: Այս ընթացքում կկիրառվեն տեղորոշիչ սարքեր և  սարքերի հավելվածներ: 
 

Քայլարաշավեր: Սույն ճամբարի ընթացքում նախեսվում է երկու քայլարշավ, դեպի Եղեգիս գետի հունն ի վեր և դեպի արատեսյան հյուսիս-արևմտյան բարձունք: Բացի ռազմամարզական գործունեության բաղադրիչ լինելուց քայլարշավները նաև լավ հնարավորություն են ընձեռում տեղանքը ճանաչելու և բնական միջավայրում բաց դաս անցկացնելու համար:

 

Հ.Գ. քանի որ ճամբարին մասնակցում են 9-րդ դասարանի սովորողներ, հնարավորություն է ընձեռնվում նաև աշխարհագրության քննությանը նախապատրաստվել ՝ այդ թվում բնական միջավայրում բաց դասեր իրականացնելով:


2021/05/28

Դաս Հայաստանի բնության պետական թանգարանում


Հեղինակային կրթական ծրագրի գլխավոր առավելություններից մեկը՝ ուսումնական միջավայրի ընտրության ազատությունն է: Բազմաթիվ անգամ խոսվել է բաց դասերի մասին ճամփորդությունների և ճամբարների ժամանակ:
Ուսումնական միջավայրի առումով առանձնահատուկ դեր ունեն ամենատարբեր թանգարանները, որտեղ կարելի է բավականին արդունավետ դասընթացներ կազմակերպել: Այս անգամ մեր թիրախում է «Հայաստանի բնության պետական թանգարան»-ը:
Ուսումնական տարվա ընթացքում սովորողները հասցրել են ծանոթանալ Հայաստանի բնական միջավայրին,այն դիտարկելով բնություն-հասարակություն հարաբերությունների տեսանկյունից:
Թանգարանը հարուստ է Հայաստանում հանդիպող ամենատարբեր տեսակի նուշներով, որոնք լիարժեք պատկերացում են տալիս բուսական ու կենդանական աշխարհի, տարածվող հողերի տեսակների, առկնա օգտակար հանածոներին ու բնության այլ բաղադրիչների մասին:

Մի հանքի հետքերով, Մելիք գյուղի ոսկու հանք


Վերջին շրջանում Հայաստանի տարբեր հատվածներում ակտիվացել են ամենատարբեր հանքերի շահագործմանը գործընթացները՝ հանքերի ուսումանսիրություն, տարբեր կազմակերպությունների կողմից հանքերի շահագործման թույլտվությունների ստացում, հանրային քննարկումներ: Այս գործընթացները լիարժեք հասկանու համար ամառային ուսումնական ճամբարի ընթացքում կուսումնասիրենք վերջին տասամյակում շահագործված հանքերից մեկը՝ Մելիք գյուղի ոսկու հանքը, դիտարկելով այն ժամանակային կտրվածքով:

Նմանատիպ ուսումնասիրության դեպքում կարևորվում է սպասվելիք արդյունքների ու ներկայիս վիճակի գնահատումը, որը շահագործել հավակնող հանքավայրերի համար կարող է դառնալ ուղեցույց

Նախագծի նպատակը՝ կոնկերտ հանքի օրինակով ծանոթանալ հանքի շահագործման բոլոր փուլերին, ծանոթանալ հանքի շահագործման ընթացքում առաջացած էկոլոգիական խնդիրներին, որոնել տվյալ խնդիրների լուծումները:
Նախագծի ընթացքը՝ սովորողները ծանոթանում են տվյալ հանքին վերաբերվող նյութերին, ուսումնասիրում են հանքի շահագործման ժամանակագրությունը, հնարավորության դեպքում այցելում Մելիք գյուղ տեղում վիճակին ծանոթանալու նպատակով:

Նախագծի արդյունքը՝ սովորողները կատարում են համակողմանի ուսումասիրություն, լիարժեք տիրապետում են հանքի շահագործման բոլոր հետևանքներին:

Օգտակար հղումներ 1, 2, 3, 4

2021/05/27

Ռազմամարզական ճամբարային գործունեություն

2012-2013 ուսումնական տարվանից սկսած «Մխիթար Սեբաստացի»  կրթահմալաիրի ավագ դպրոցում ռազմամարզական ճամբարային գործունեությունը հանդիսանում է սովորողի անհատական ուսումնական պլանի անբաժան բաղկացուցիչը: Այս տարիների ընթացքում ռազմամարզական ճամբարիային գործունեությունը կրել է մի շարք փոփոխություններ համարմարվելով տարբեր իրավիճակների: Վերջին տարիներին հատկապես կարևոր է դառնում ռամզամարզական ճամբարի նախապատրաստական փուլը, որը որպես առանձին նախագիծ ներառված ամառային ուսումնական ճամբարների օրակարգում: 

Ամառային ուսումնական ճամբարի օրակարգում այս անգամ ընդգրկված է ռազմամարզական ճամբարի ընդամենը մեկ բաղադրիչ՝ շարային նախապատրաստությունը: Ռազմամարզական ճամբարային գործունեության այս անգամա կմասնակցեն 10-րդ և 11-րդ դասարանի սովորողները:  Նախագծի օրակարգում նախատեսվում է շարային քայլ, շարային դասավորություն, շարային դարձումներ:
 

Ինտելեկուալ մրացաշար

 

1.


Ամառային ուսումնական ճամբարի ընթացքում կկազմակերպվի թիմային ինտելեկտուալ խաղ, որին մասնակցում են ավագ դպրոցի 10-11-րդ դասարանի սովորողները:

Մրացաշարի նպատակներն են սովորողների մոտ խթանել սերը դեպի ինտելեկտուալ խաղերը, սովորողներին մղել թիմային աշխատանքի, զարգացնել սովորողների տրամաբանությունը:
Մրացաշարի ընթացքը-Ճամբարական սովորրողները նախորոք կազմում են մինչև վեց հոգանոց թիմեր և ներկայացնում են մասնակցության հայտ: Նախարորոք նշանակաված օրը սովորողները ներկայանում են իրենց թիմով մրցման վայր: Խաղ-մրցույթը անց է կացվելու երեք փուլով, որոնցից յուրաքանչյուրի ժամանակ հնչելու են վեցական հարց: Հաղթող է ճանաչվելու այն թիմը, որը ավելի շատ հարցերի ճիշտ կպատասխանի: Հավասար արդյունքների դեպքում, կտրվեն լրացուցիչ հարցեր:
Հարցերը չեն ունանալու առարկայական բույթ և չեն հիմնվելու սոսկ գիտելիքի վրա, այլ ունենալու են տրամաբանական պատասխաններ:  

Բոլոր մասնակիցներին մաղթում ենք հաջողություն: 

2021/04/22

Ճամփորդենք սովորելով կամ սովորենք ճամփորդության ընթացքում

Ինչպես արդեն նշվել եմ իմ նախորդ հոդվածներից մեկում, ուսումնական ճամփորդությունը  ուսումցման արդյունավետ կազմակերպման լավագույ ուղեկիցն է: Բացառություն չէ նաև «Արշավենք դեպի Տավուշ» եռօրյա ուսումնական ճամփորդությունը, որի ընթացքում սովորողները հնարավորություն կունենան դասապրոցեսի ընթացքում սովորածը տեսնել` ամրապնդելով տեսական գիտելիքները: Հատկանշական է, որ ուսումնական ճամփորդությանը մասնակցում են 9-րդ դասարանի սովորողներ, որոնք այս տարի ուսոմնասիրում են «Հայաստանի աշխարհագրություն» դասընթացը: Ուսումնական ճամփարդության ընթացքում նախատեսված են հետևյալ վայրերը. Սևանա լիճ, Աղջկաբերդ, Մակարավանք, Լաստիվեր, Իջևանի դենդրոպարկ,Ախնաբադի կենու պուրակ-Աղավնավանք, Դիլիջան: Վերոհիշյալ յուրաքանչյուր վայրում սովորողները հնարավորություն կստանան տեղանքին առնչող աշխարհագրական բացատրություններ ու մեկնաբանություններ:
Առաջին կանգառի ժամանակ՝ Սևանա լճի ափին, կներկայացվի Սևանի լճի առաջացումը, ցույց կտվրի Հրազդան գետի ակունքը, ինչպես նաև անդրադաձր կկատարվի Սևանա լճի ժամանակակից խնդիրներին:
Մակարավանքում ու Աղջկա բերդում՝ փոքր ինչ բարձունքի վրա, կներկայացվի վերըթաց գոտիակականությունը, որը հատկապեսՏավուշի մարզում յուրահատուկ դրսևորում ունի՚
Գոտիականությունը կշարունակենք ուսումնսաիրել նաև դեպի Լաստիվեր կատավելիք քայլարշավի ընթացքում: Այստեղ արդեն զգալի են նաև գետերի կողմից կատավող աշխատանքները, իսկ Խաչաղբյուրի ու բնության ամվերջ պայաքարի ու հարաբերության արդյունք գեղեցիկ տեսարաններ են բացվում: 
Դեպի Աղավնավանք տանող ճանապարհը, որը անցում է Կենու պուրակով որը հանդիսանում է Հայաստանի եզակի հատուկ պահպանվող տարածքներից: Կենու պուրակում արդեն կներկայացվելի ողջ արգելոցը՝ իր բուսական ու կենդանական աշխարհի յուրհատկությամբ:
Արդեն Իջևանի դենտրոպարկում սովորողները հնարավորություն կունենան ծանոթանալ ոչ միայն ՀՀ-ում հանդիպող, այլ նաև Հանրապետության տարածքից դուրս աճող բուսատեսակներին: Բացի այդ դենտրպարկի հմայքը կայանում է նրանում, որ այստեղ աճող բույսերի ու իրենց բնօրրանում եղած նույն տեսակների տարբերությունները տեսնելով կարող ենք պատկերացում կազմել նաև տեղանքի բնական պայմաննաերի տարբերությունների կամ նմանության մասին: